दान _ गरजू ना मदत करणे.पूर्वी ब्राह्मण हे पूजा पाठ करून सात्विक जीवन घालवीत असत.बाह्मणाना दान देणे पुण्याचे काम मानले जायचे.गोदान श्रेष्ठ मानले जायचे.

अन्नदान पण खूप महत्त्वाचे मानले जाते.

आज अवयव दान खूप महत्त्वाचे आहे.जसे नेत्रदान की ज्यामुळे आपण दोन लोकांना दृष्टी दान करू शकतो.

मूत्रपिंड दान पण कोणाला जीवन दान देवू शकते.तसेच हृदय ,यकृत दान पण महत्वाचे आहे.

दान केलेले ह्या हाताचे त्या हाताला कळू नये.तरच दानाचे पुण्य मिळते.

कोणीतरी मजेंने पुत्रदान सुचविले.पण अजून समाजा मध्ये पुत्र असणाऱ्या माता सून आल्यावर आपला मुलावरील हक्क गमवायची भावना बाळगतात, त्या पुत्र दान करू शकतील का? हा मोठा प्रश्न आहे.

ग्रहण सुटण्या करता दान दिले जाते.कारण पूर्वी ग्रहण सुटल्यावर दे दान सुटे ग्रहण ओरडत जायचे.

दान करता ते पवित्र मनाने करावे हे महत्त्वाचे

ह्याबाबतीत एक भोज राजा ची गोष्ट खूप छान आहे.

गोष्ट

*राजा भोज मोठा दानशूर होता. त्याची एक सवय होती की, जेव्हा तो दान देण्यासाठी हात

समोर करी, तेव्हा तो आपली नजर खाली झुकवून घेत असे.*

*ही बाब सर्वांनाच खटकत असे. असा कसा हा दानशूर राजा... जो दानही देतो... आणि ते देतांना त्याला लाजही वाटते.*

*जेव्हा राजा भोजची ही किर्ती संतश्रेष्ठ तुलसीदासांच्या कानी पडली, तेव्हा त्यांनी खालील चार ओळी लिहून त्या राजाला पाठवल्या.* -

*ऐसी देनी देन जु*

*कित सीखे हो सेन।*

*ज्यों ज्यों कर ऊँचौ करौ*

*त्यों त्यों नीचे नैन।।*

*म्हणजे हे राजन, आपण हे असलं दान देणं कुठून शिकलात? जसजसे आपले हात दान देण्यासाठी वर येऊ लागतात तसतशी आपली नजर खाली खाली कां झुकू लागते?*

*बदल्यात राजाने जे उत्तर तुलसीदासांना लिहून पाठवलं, ते मोठं सुंदर होतं. ज्यांनी ज्यांनी राजाचं हे उत्तर वाचलं... ते ते सर्व तर राजाच्या प्रेमातच पडले.*

*इतकं सुंदर उत्तर आजपर्यंत कुणीही कुणालाच दिलं नसेल.*

*राजाने उत्तरात लिहिलं,*

*देनहार कोई और है*

*भेजत जो दिन रैन।*

*लोग भरम हम पर करैं*

*तासौं नीचे नैन।।*

*म्हणजे, देणारा तर तो कोणी दुसराच आहे. तो ईश्वर, तो परमात्मा तोच रात्रंदिवस लोकांना दानधर्म करीत असतो. परंतु लोकांना मात्र वाटत असतं की, दानधर्म मी, त्यांचा राजाच करतोय. आणि या विचारानं मला माझीच लाज वाटत असते, आणि माझे डोळे आपोआप लवतात.*

*तोच करतो आणि तोच करवून घेतो... तू फक्त निमित्त आहेस, कशाला अभिमान बाळगतोस?*

*एक श्वासही नाही घेता येत तुला तुझ्या इच्छेनं, झोपवतोही तोच, आणि झोपेतून जागंही करतो तोच........

चारोळी

सर्वात महत्त्वाचे गोदान,

त्यानंतर श्रेष्ठ अन्नदान,

पित्याचे कर्तव्य कन्यादान,

आजरोजी करावे अवयवदान.

सौ मेधा भिडे.