प्रस्तावना :
गणेशोत्सव जवळ आला की वातावरणातच एक वेगळा उत्साह जाणवायला लागतो. घराची साफसफाई, सजावटीची तयारी, बाजारात दिसणाऱ्या गणपतीच्या मूर्ती आणि फुलांची लगबग… या सगळ्यामुळे जाणवतं की आता बाप्पाच्या आगमनाची चाहूल लागली आहे.
गणपती बाप्पा म्हणजे फक्त देवाची मूर्ती नाही, तर घरात काही दिवसांसाठी येणारा एक आपलासा पाहुणाच वाटतो. त्याच्या आगमनाने घरात आनंद येतो आणि वातावरणात एक वेगळीच सकारात्मकता निर्माण होते.

गणपती बाप्पा घरी येणार म्हटलं की सगळ्यांचीच तयारी सुरू होते. घराची स्वच्छता करण्यापासून सजावट करण्यापर्यंत प्रत्येक कामात उत्साह असतो. विशेषतः लहान मुलांचा उत्साह तर पाहण्यासारखा असतो. बाप्पासाठी काय सजावट करायची, कोणती फुलं आणायची, आरती कोण म्हणणार, प्रसाद काय करायचा… अशा अनेक गोष्टींची चर्चा सुरू असते.
गणेश चतुर्थीच्या दिवशी बाप्पाला घरी आणताना मनात एक वेगळीच भावना असते. बाप्पाची मूर्ती घरात आणली की जणू घराचं वातावरणच बदलून जातं. आरतीचा आवाज, उदबत्तीचा सुगंध आणि "गणपती बाप्पा मोरया"चा जयघोष यामुळे घर आनंदाने भरून जातं.
मला गणेशोत्सवातली सर्वात आवडणारी गोष्ट म्हणजे सगळ्यांनी एकत्र येणं. रोजच्या धावपळीच्या आयुष्यात प्रत्येकजण आपापल्या कामात व्यस्त असतो. पण गणपतीच्या दिवसांत कुटुंबातील सगळे एकत्र येतात. नातेवाईक भेटतात, मित्रमंडळी घरी येतात आणि गप्पांचा फड रंगतो.
लहानपणीचा गणेशोत्सव आठवला की अनेक आठवणी मनात येतात. घरातील साधी सजावट, मातीची किंवा साधी गणपतीची मूर्ती, रोजची आरती आणि प्रसादासाठी होणारी उत्सुकता… त्यावेळी फार मोठ्या गोष्टींची गरजच नव्हती. छोट्या छोट्या गोष्टींतच मोठा आनंद मिळायचा.
आज गणेशोत्सव साजरा करण्याची पद्धत नक्कीच बदलली आहे. मोठमोठ्या सजावटी, आकर्षक देखावे आणि विविध कार्यक्रमांमुळे उत्सवाचा आवाका वाढला आहे. पण या सगळ्यासोबत पर्यावरणाचा विचार करणेही गरजेचे आहे.
मातीची मूर्ती, नैसर्गिक सजावट, कमी आवाज आणि साध्या पद्धतीने साजरा केलेला उत्सव यामुळे आनंदही मिळतो आणि पर्यावरणाची काळजीही घेतली जाते. शेवटी सणाचा खरा आनंद हा मोठेपणात नसतो, तर तो आपल्या माणसांसोबत आनंद वाटण्यात असतो.
गणपतीचे काही दिवस कसे निघून जातात कळतच नाही. सकाळची आरती, संध्याकाळची आरती, प्रसाद, पाहुण्यांची ये-जा… या सगळ्यात दिवस पटकन सरतात.
आणि मग विसर्जनाचा दिवस येतो.
बाप्पाला निरोप देताना मन नकळत भरून येतं. काही दिवस घरात असलेली ती प्रसन्न मूर्ती आता आपल्यापासून दूर जाणार असते. "गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या" म्हणताना मनात एकच इच्छा असते—बाप्पाने पुन्हा यावं आणि आपल्या घरात असाच आनंद, सुख आणि समाधान घेऊन यावं.
खरं तर गणेशोत्सव आपल्याला अनेक गोष्टी शिकवतो. एकत्र राहणं, एकमेकांना मदत करणं, आनंद वाटून घेणं आणि निसर्गाची काळजी घेणं… या सगळ्या गोष्टी या उत्सवातून आपल्याला शिकायला मिळतात.
म्हणूनच बाप्पा येतो तेव्हा फक्त घर सजत नाही, तर मनही सजतं.
आणि बाप्पा जाताना एकच सांगून जातो—
"पुढच्या वर्षी पुन्हा भेटूया!"
गणपती बाप्पा मोरया!
मंगलमूर्ती मोरया!

"बाप्पा येतो तेव्हा…"

"घराघरात आनंद घेऊन येणारा आणि मनाला जोडणारा उत्सव"