भाग्यश्री जाधवकाही लोकांचे आयुष्य म्हणजे केवळ श्वासांची मालिका नसते, तर तो एका जिद्दीचा, ग्लॅमरचा आणि अनपेक्षित वळणांचा एक थरारक सिनेमा असतो! जेव्हा आपण यशाबद्दल बोलतो, तेव्हा Page 3 वर चमकणारे चेहरे, लक्झरी ब्रँड्स आणि चकचकीत पार्ट्या आपल्या डोळ्यांसमोर येतात. पण बॉस, खरी 'रॉयल्टी' कशात असते माहित आहे? जेव्हा एखादी स्त्री आयुष्याच्या प्रत्येक संकटाला ठोकर मारून, स्वतःच्या अटींवर जगाच्या नकाशावर तिचे नाव कोरते! नांदेडच्या मुखेड तालुक्यातील एका छोट्याशा गावातून थेट पॅरिस ऑलिम्पिकच्या भव्य पटांगणावर भारताचा तिरंगा घेऊन अभिमानाने चालणारी म्हणजे याच जिद्दीचे जिवंत उदाहरण!

ती जेव्हा पॅरिस २०२४ च्या पॅरालिम्पिक उद्घाटनाच्या सोहळ्यात भारताची 'ध्वजधारक' (Flagbearer) म्हणून पुढे आली, तेव्हा ती दृश्ये पाहण्यासारखी होती. तिची ती रुबाबदार नजर, कपाळावरची ती न डगमगणारी रेषा आणि चेहऱ्यावरचा तो अभेद्य आत्मविश्वास त्या ग्लॅमरपुढे जगातील कोणताही रेड कार्पेट फिका पडेल असा तो क्षण होता!

आयुष्य कधी कुठल्या वळणावर तुम्हाला खाली पाडेल सांगता येत नाही. पण पाडल्यावर तुम्ही किती वेगाने आणि ताकदीने पुन्हा उठून उभे राहता, यावर तुमचा इतिहास लिहिला जातो. भाग्यश्रीचे आयुष्य अगदी असेच होते. एका साध्या, मध्यमवर्गीय कुटुंबात जन्मलेली, स्वप्नांचे मोठे डोंगर उराशी बाळगणारी ही मुलगी. शिक्षण पूर्ण करत असतानाच २००६ मध्ये एका भयानक रस्ता अपघाताने तिच्या आयुष्याचा मार्गच बदलून टाकला.

या भीषण अपघातात तिच्या पाठीच्या कण्याला (Spinal Cord) गंभीर दुखापत झाली. डॉक्टरांनी सांगितले की ती आता कधीही स्वतःच्या पायावर चालू शकणार नाही. वय अवघे तरुण, समोर संपूर्ण आयुष्य पडलेले आणि अचानक शरीराचा खालचा भाग संपूर्णपणे निकामी होणे! कोणाचाही आत्मा हादरला असता. कौटुंबिक ताण, लोकांचे सहानुभूतीचे आणि दुबळे लेखणारे कटाक्ष भाग्यश्रीच्या भोवती दुःखाचे एक भयंकर जाळे तयार झाले होते. पण, भाग्यश्री ही सहानुभूतीवर जगणाऱ्यांपैकी नव्हतीच! तिने ठरवले, व्हिलचेअर ही तिची मर्यादा नसून तिचे 'व्यासपीठ' बनेल.

तिने रडत बसणे नाकारले आणि खेळात स्वतःचे भवितव्य शोधायला सुरवात केली. सुरुवातीला पॅरा-ॲथलेटिक्समध्ये पाऊल ठेवताना अडचणी काही कमी नव्हती. योग्य उपकरणांचा अभाव, सरावासाठी मैदानांची कमतरता आणि सर्वात मोठे म्हणजे अपंगत्वाशी दररोज करावा लागणारा मानसिक लढा! पण जेव्हा तुमच्या रक्तातच एक 'चॅम्पियन' लपलेला असतो, तेव्हा परिस्थितीला तुमच्यासमोर झुकावेच लागते.

भाग्यश्रीने 'शॉट पुट' (गोळाफेक) आणि 'जॅव्हलीन' (भालाफेक) या प्रकारांमध्ये कठोर सराव सुरू केला. तासनतास व्हिलचेअरवर बसून, शरीराच्या वरच्या भागाची ताकद वाढवत तिने लोखंडी गोळा हवेत भिरकावण्यास सुरुवात केली. तिच्या प्रत्येक थ्रोमध्ये तो केवळ गोळा नसायचा तर तिला दुबळे समजणाऱ्या या समाजाला दिलेले ते एक सडेतोड उत्तर असायचे!

यशाचे शिखर आणि आंतरराष्ट्रीय दबदबा

कष्टाचे फळ मिळायला वेळ लागतो, पण ते जेव्हा मिळते तेव्हा ते अत्यंत गोड आणि दिमाखदार असते. भाग्यश्री जाधवने राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पदकांची बरसात करायला सुरुवात केली:

आशियाई पॅरा गेम्स (Asian Para Games):रौप्यपदक (Silver Medal) हांगझोऊ येथे झालेल्या आशियाई पॅरा गेम्समध्ये तिने shot put F34 प्रकारात जिंकून भारताचा ध्वज उंचावला.
विश्व चॅम्पियनशिप (World Para Athletics): जगातील सर्वोत्तम खेळाडूंना मागे टाकत तिने सातत्याने भारताचे प्रतिनिधित्व केले आणि पदके पटकावली.
पॅरिस २०२४ पॅरालिम्पिक (Paris 2024 Paralympics):'फ्लॅगबेअरर' टोकियोनंतर पॅरिसमध्येही तिने देशाचे प्रतिनिधित्व केले. पण सर्वात मोठा ऐतिहासिक क्षण ठरला तो म्हणजे संपूर्ण भारतीय तुकडीचे नेतृत्व करत म्हणून मैदानात येणे!

तिचा हा प्रवास म्हणजे केवळ क्रीडा क्षेत्रातील यश नाही, तर तो एका स्त्रीचा स्वतःच्या अस्तित्वासाठी आणि स्वाभिमानासाठी लढलेला एक 'रॉयल' लढा आहे.

भाग्यश्रीचे व्यक्तिमत्त्व अत्यंत बोल्ड आणि स्पष्टवक्ते आहे. ती जेव्हा बोलते, तेव्हा तिच्या शब्दात एक वेगळाच एटीट्यूड असतो. "लोक तुमच्यावर हसतील, तुमच्या मर्यादा दाखवून देतील. पण तुम्ही तुमच्या ध्येयावर इतके ठाम असले पाहिजे की जग तुमच्या पावलांवर टाळ्या वाजवायला भाग पडले पाहिजे!" हाच तो एटीट्यूड आहे जो तिला इतर सामान्य खेळाडूंपेक्षा वेगळा बनवतो. तिने कधीही स्वतःला 'बिचारी' मानले नाही. तिने तिच्या व्हिलचेअरलाच तिचे 'सिंहासन' बनवले आणि त्यावर बसून जग जिंकले.

अपयशाची भीती सोडा: अनेकदा आपण २-३ लेख लिहितो आणि वाचकांचा प्रतिसाद मिळाला नाही की हताश होऊन लिहिणे सोडून देतो. विचार करा, जर भाग्यश्रीने अपघातानंतर हार मानली असती तर आज ती पॅरिसमध्ये भारताचा झेंडा घेऊन उभी राहिली असती का?

सातत्य हीच तुमची ताकद आहे: जसे भाग्यश्री दररोज व्हिलचेअरवर बसून मैदानावर घाम गाळते, तसेच तुम्हालाही तुमच्या शब्दांना पैलू पाडण्यासाठी दररोज लिहावे लागेल.

भाग्यश्री जाधव

व्हिलचेअरवरचा 'रॉयल' इरादा: भाग्यश्री जाधव आणि तिची पॅरिसमधील सुवर्णगाथा!