କେତେ ଜଣ ମହାପୁରୁଷ ଆସନ୍ତି, ନିଜ ଜୀବନରେ କିଛି ଏମିତି କାମ କରିଯାଆନ୍ତି, ଯାହା କେବଳ ତାଙ୍କ ସମୟକୁ ନୁହେଁ, ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ିକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥାଏ। ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସେହିଭଳି ଜଣେ ମହାନ ସନ୍ଥ, କବି ଓ ଭକ୍ତ।

ତାଙ୍କ ନାମ ମନେ ପଡ଼ିଲେ ଓଡ଼ିଆ ମନରେ ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦଟି ଭାସିଆସେ—ସେ ହେଉଛି ‘ଭାଗବତ’।

ସଂସ୍କୃତରେ ଥିବା ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗବତର ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନକୁ ସେ ଏମିତି ସରଳ, ସୁନ୍ଦର ଓ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଲେଖିଲେ ଯେ, ଭାଗବତ କେବଳ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ପାଠ ହୋଇ ରହିଲା ନାହିଁ—ଏହା ପହଞ୍ଚିଗଲା ସାଧାରଣ ମଣିଷର ଘରେ, ଗାଁରେ, ଚଉଁରାରେ ଓ ହୃଦୟରେ।

ଦିନ ଗଡ଼ିଗଲା...

ରାଜା ବଦଳିଗଲେ...

ସମୟ ବଦଳିଗଲା...

ଜୀବନ ଜୀବିକାର ଢଙ୍ଗ ବଦଳିଗଲା...

କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ ଯେତେବେଳେ କେହି ଭାଗବତ ପଢ଼ିଲେ, ଯେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧ ମଣିଷଟିଏ ଭାଗବତର ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଜେଜେମା’ ନାତି-ନାତୁଣୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିର କଥା କହିଲେ—ସେତେବେଳେ ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁଣିଥରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଉଠିଲେ।

କୁହାଯାଏ—

“ଯେଉଁ ଘରେ ଭାଗବତ ପଢ଼ାଯାଏ, ସେ ଘର କେବଳ ଘର ନୁହେଁ, ସେ ଘର ଏକ ଛୋଟ ମନ୍ଦିର।”

ଏହି ଭାବନା ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଜୀବନରେ ଭାଗବତର ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ, ତାହା ପଛରେ ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ।

ସେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖିନଥିଲେ...

ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନାର ଏକ ନୂଆ ସ୍ୱର ଦେଇଥିଲେ।

ସେ କେବଳ ଶବ୍ଦ ଲେଖିନଥିଲେ...

ସେ ଓଡ଼ିଆ ମଣିଷର ମନରେ ଭକ୍ତି, ନୀତି ଓ ମାନବିକତାର ବୀଜ ବୁଣିଥିଲେ।

ଆଜି ଆମେ ଆଧୁନିକ ହୋଇଛୁ। ହାତରେ ମୋବାଇଲ୍, ଆଖି ଆଗରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍, ଜୀବନରେ ଅନେକ ବ୍ୟସ୍ତତା। କିନ୍ତୁ ଆମ ମାଟିର ଗନ୍ଧ, ଆମ ଭାଷାର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳକୁ ଯେତେବେଳେ ଖୋଜିବା, ସେତେବେଳେ ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭଳି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଆମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବ।

ଭାଗବତ ତାଙ୍କର ରଚନା ହୋଇପାରେ,

କିନ୍ତୁ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଆତ୍ମାର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଯାଇଛି।

ସେଥିପାଇଁ ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବା ମାନେ କେବଳ ଜଣେ କବିଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବା ନୁହେଁ।

ତାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବା ମାନେ—

ଆମ ଭାଷାକୁ ମନେ ପକାଇବା,

ଆମ ସଂସ୍କୃତିକୁ ମନେ ପକାଇବା,

ଆମ ମାଟିକୁ ମନେ ପକାଇବା,

ଆଉ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା—

ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାକୁ ମନେ ପକାଇବା।

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବଞ୍ଚିଥିବ,

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଗବତର ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲୁଥିବ,

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ମଣିଷ ନିଜ ମାଟି ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଭଲପାଉଥିବ—

ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ନାମ ଆମ ହୃଦୟରେ ଅମର ହୋଇ ରହିବ।

🙏 ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କୁ କୋଟି କୋଟି ପ୍ରଣାମ।

🌺 ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ। 🙏

ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ

ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ — ଯିଏ ଭାଗବତକୁ ଘରେ ଘରେ ପହଞ୍ଚାଇଦେଲେ