ଓଁକାରେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ

ସବୁ ଅସମ୍ଭବ ଯେଉଁଠି ସମ୍ଭବ ସେ ହେଉଛି ଶଙ୍କରଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ।ଯେଉଁଠି ରାଜା ମହାରାଜା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି ହାରିଯାଇଛନ୍ତି. ମୋଗଲ ସେନାର ହଜାର ହଜାର ସୈନିକମାନଙ୍କର ବଳ ଗୋଟିଏ କ୍ଷଣରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯିବା କଥା ହେଉ, କି ଇଂରେଜ ଅଫିସରଙ୍କର ଖୋଜ କଥା, ବିରଦର୍ପରେ ଗର୍ଭଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଇଂରେଜ ଅଫିସର ଭୟରେ ଫେରିବା କଥା. ପ୍ରକୃତି ତାଣ୍ଡବ ଦେଖାଇ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ. ଦୁଇଜାର ଆଠ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଟାପୁ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ବୁନ୍ଦାଏ ପାଣି ନ ପଶିବା କଥା ହେଉ, କିମ୍ବା ମହାଶିବରାତ୍ରିରେ ସ୍ୱତଃ ଜଳ ଝରିବା କଥା ହେଉ. ଉଣେଇଶ ଚୌରାଅଶି ମସିହାରେ ଅକାଳ ଶୁଖାପଡିବା ବେଳେ ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରୁ ଜଳ ଝରିବା ଘଟଣା ହେଉ. ଏହା ଖାଲି ସଂଯୋଗ ନୁହେଁ, ମନ୍ଦିର ପାଖର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ର ସବୁ ଗୁଡ଼ିକ ଫଳ ଶିବଲଙ୍ଗ ଆକାରରେ ଫଳିବା. ଏହା ସବୁ ସେହି ବାବଙ୍କର ଅପାର କରୁଣାର ଫଳ. ଚାଲନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏପରି ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଘଟଣା ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିବା ବା ଜ୍ୱତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଓଁକାରେଶ୍ୱର ଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି କଥା

“କାବେରିକାନର୍ମଦୟୋଃ ପବିତ୍ରେ

ସମାଗମେ ସଜ୍ଜନତାରଣାୟ।

ସଦୈବ ମାନ୍ଧାତୃପୁରେ ବସନ୍ତମ୍

ଓଁକାରମୀଶଂ ଶିବମେକମୀଡେ॥”

ଭାରତରେ ଥିବା ଦ୍ୱାଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଓଁକାରେଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶୈବ ତୀର୍ଥ। ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଖଣ୍ଡୱା ଜିଲ୍ଲାରେ, ନର୍ମଦା ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମାନ୍ଧାତା ବା ଶିବପୁରୀ ଦ୍ୱୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଦ୍ୱୀପର ଆକୃତି ‘ଓଁ’ ଅକ୍ଷର ସଦୃଶ ବୋଲି ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ମନାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ନାମ ଓଁକାରେଶ୍ୱର ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

ସଂସାରର ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଲିଳା ଆପରମ୍ପାର

, ଏକଦା ମହର୍ଷି ନାରଦ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ରେ ଥିବା କୁନ୍ତୀ ମନ୍ଦିର ଯେଉଁଠାରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରି ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ ପର୍ବତକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ବିନ୍ଧ୍ୟଗିରି ଗର୍ବ ଅହଙ୍କାର ଭାବରେ ନିଜର ଆତ୍ମବଡ଼ିମା ଗାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଲେ, ମୋ ଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ବିଶାଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ ପର୍ବତ ଆଉ କେଉଁଠି ନାହିଁ. ସେଠାରେ ଥିବାସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷସବୁ ଚିରହରିତ ଏସବୁ ପାଇଁ ବିନ୍ଧ୍ୟଗିରି ଅହଙ୍କାର ଭାବପୋଷଣ କଲା. ଦେବର୍ଶି ତାର ଅହଙ୍କାର ଦେଖି ଟିକିଏ ମୁହଁ ସୁଖାଇ ସେସ୍ଥାନରୁ ପ୍ରସ୍ତାନ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହୁଅନ୍ତେ, ବିନ୍ଧ୍ୟଗିରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲା, ଆପଣ ମୋ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଏପରି ମୁହଁ ସୁଖାଇ କାହିଁକି ପେରିଯାଉଛନ୍ତି? ଦେବର୍ଶି ଉତ୍ତର କଲେ, ତୁମ ଶରୀର ସୁନ୍ଦର ଯେ, ତୁମଠାରୁ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ବାସ କରନ୍ତି, ଭଗବାନ ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି, ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ ପର୍ବତ ଅହଙ୍କାର ବଶତ ପଚାରିଲା କିଏ ସେ ପର୍ବତ ମହର୍ଷି କହିଲେ ସୁମେରୁ ପର୍ବତ. ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ ମନ ବିଷର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ଇର୍ଷା ଭାବ ବଢ଼ିଗଲା. ଏବେ ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ ନିଜକୁ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ବାସ ଉପଯୋଗୀ କରିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରି ଭଗବାନ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଘୋର ତପ କଲା. ଛଅମାସ କଠିନ ତପସ୍ୟା ପରେ ତା'ର ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଭଗବାନ ଶଙ୍କର ତାଙ୍କର ପରିବାର ଶିବଗଣମାନଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ଆବିର୍ଭୂତ ହେଲେ. ଭଗବାନ ଶଙ୍କରଙ୍କର ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରେ କେ ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ ମନରେ ସାତ୍ବିକ ବିକାର ଜାଗ୍ରତ ହେଲା. ଭକ୍ତି ଭାବରେ ବିକଳ ହୋଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା, ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ ପ୍ରଭୁ ମୋ ମନ ବୁଦ୍ଧି ସାତ୍ତ୍ୱିକ ହୋଇଯାଉ, ଆଉ କିଛି କାମନା ନରହୁ, ଆଉ ସୁମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ହେବାକୁ ଚାହୁଁନି. ମୋ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ. ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳର ଭବାନରେ ଭଗବାନ ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ଦେବଗଣମାନେ ଭଗବାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶରେ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଓଁକାର ଧ୍ୱନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ. ସେହି ଦିନଠାରୁ ଦେବାଧିଦେବ ମହାଦେବ ଓଁକାରେଶ୍ୱର ନାମରେ ସେଠାରେ ପୂଜା ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି.

ପୌରାଣିକ ମତାନୁସାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀୟ ରାଜା ମାନ୍ଧାତା ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରି ଭଗବାନ ଓଁକାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମହାଦେବ ଏଠାରେ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ନାମରୁ ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ମାନ୍ଧାତା ଦ୍ୱୀପ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ଯାଦବବଂଶୀୟ ରାଜା ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହାଦେବଙ୍କ ଆରାଧନା କରିଥିବା କଥା ପୁରାଣରୁ ମିଳେ। ଏହି କାରଣରୁ ଓଁକାରେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର କେବଳ ଏକ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ଅନେକ ଯୁଗର ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତିର ପବିତ୍ର ସ୍ମୃତି ବହନ କରୁଥିବା ଏକ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ।

ଓଁକାରେଶ୍ୱର ଦ୍ୱୀପର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନର୍ମଦା ଓ କାବେରୀ ନଦୀର ପ୍ରବାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏଠାର ନର୍ମଦା ଓ କାବେରୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳୀ ଏହି ତୀର୍ଥର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଆଉ ଏକ ଭକ୍ତିମୟ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି। କୁହାଯାଏ, ରାତ୍ରିରେ ମନ୍ଦିରରେ ଶୟନ ଆରତି ଓ ପହୁଡ଼ ପୂର୍ବରୁ ପୂଜାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶଯ୍ୟାଓପଶା ଖେଳର ସାମଗ୍ରୀ ସୁସଜ୍ଜିତ କରି ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି। ପ୍ରଭାତରେ ମନ୍ଦିର ଖୋଲାଯିବା ସମୟରେ ଏହି ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଏ

।ବୋଲି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆସ୍ଥା ରହିଛି। ଏହାକୁ ଭକ୍ତମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତିର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ନର୍ମଦା ପରିକ୍ରମା ମଧ୍ୟ ଏହି ତୀର୍ଥର ଏକ ମହାନ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା। ଭକ୍ତମାନେ ନର୍ମଦା ନଦୀର ପରିକ୍ରମା କରିବା ସହିତ ନର୍ମଦା ଜଳ ଆଣି ଭଗବାନ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଅଭିଷେକ କରିଥାନ୍ତି। ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପରି ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେବା ଓ ପୂଜା ମନୁଷ୍ୟକୁ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଓଁକାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପାସନାରେ “ଓଁ” ଧ୍ୱନିର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। “ଓଁ”କୁ ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ପ୍ରଣବ ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ତେଣୁ ଓଁକାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଓ ପୂଜା ସମୟରେ “ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ” ଓ ଓଁକାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଭକ୍ତିର ଏକ ପବିତ୍ର ପରମ୍ପରା।

ମାନ୍ଧାତା ଦ୍ୱୀପକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବାର ଏକ ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଭକ୍ତମାନେ ନର୍ମଦା କୂଳ, ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ଦିର ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦର୍ଶନ କରି ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି। ଏହା ଭକ୍ତି ଓ ଆତ୍ମସଂଯମର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ମହାଶିବରାତ୍ରି ଓଁକାରେଶ୍ୱରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ। ଏହି ସମୟରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଶିବଭକ୍ତମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ରୁଦ୍ରାଭିଷେକ, ଜଳାଭିଷେକ, ବିଲ୍ୱପତ୍ର ଅର୍ପଣ, ଶିବନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଓ ଦୀପଦାନ ଭଳି ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।

ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ବିଶେଷ ଭିଡ଼ ଦେଖାଯାଏ।

ଓଁକାରେଶ୍ୱର କେବଳ ଏକ ମନ୍ଦିର ନୁହେଁ; ଏହା ଭାରତୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକ। ‘ଓଁ’ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ନାଦର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଶିବ ଚେତନାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ।

ଏଠାରେ ଭକ୍ତମାନେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ନିକଟରେ ଶାନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ଆତ୍ମବଳ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି

ହର ହର ମହାଦେବ ,ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ

ଲିଳା ମୟୀ ଦାଶ

ଓଁକାରେଶ୍ୱର ଜ୍ୱତିର୍ଲିଙ୍ଗ

omgkareswora jyotirlinga