ଗ୍ରୀକ୍ ଲୋକକଥା କହେ -ବିଶ୍ବର ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଆଦାମ,ପ୍ରଥମ ନାରୀ ଈଭ୍।ଆଦାମ ଓ ଈଭ୍ ଙ୍କ ମିଳନରୁ ମାନବ ଜାତିର ବଂଶ ବିସ୍ତାର ହୋଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ପୁରାଣ ଓ ଲୋକ କଥାରେ ମାନବ ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନେକ ଅବାସ୍ତବ କାଳ୍ପନିକ ତଥ୍ୟର ଉଦାହରଣ ଅଭାବ ନାହିଁ।ଏ ସବୁ ତଥ୍ୟର ଐତିହାସିକ କିମ୍ବା ବୈଜ୍ଞାନିକ ସମ୍ବଦ୍ଧ ନାହିଁ।

ଯଦି ଆମେ ବିବର୍ତ୍ତନବାଦ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଇଂଲଣ୍ଡ ର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଡାରଓ୍ଵିନଙ୍କ ମତବାଦ କୁ ଅନୁଶୀଳନ କରିବା -ବିଗ୍ ବ୍ଯାଙ୍ଗ୍ ମତବାଦ ହିଁ ପୃଥିବୀ ସୃଷ୍ଟିର ସର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାମାଣିକ ତଥ୍ୟ ବୋଲି ସାରା ବିଶ୍ବର ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାନେ ସ୍ବୀକାର କରିଛନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଙ୍କ ଠାରୁ ପୃଥିବୀ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଜଳ ବାୟୁ ମୃତ୍ତିକା ଓ ଜୀବଜଗତ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।ଜଳ ବାୟୁ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏକକୋଷି ଜଳଜ ଉଦ୍ଭିଦ, ଏହା ପରେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ, ଉଭୟଚର ପ୍ରାଣୀ, ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀ, ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ । ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶାରୀରିକ ବିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଆଜକୁ ପାଞ୍ଚଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଫ୍ରିକିୟ ମହାଦେଶରେ ପ୍ରଥମେ ଆଦି ମାନବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଆଦି ମାନବ ସମୟାନୁକ୍ରମେ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟି ଟ୍ରିନିଲ ମାନବ, ପେକିଙ୍ଗ ମାନବ, ନିଏଣ୍ଡର ଥାଲ ମାନବ ର କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟି ୩୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ କ୍ରୋମାଗନ ମାନବ ବା ହୋମାସାପିଏନ୍ (ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନବ) ସୋପାନରେ ପହଞ୍ଚି ଥିଲା। ଏହି ହୋମାସାପିଏନ୍ ମାନବ ପୂର୍ବଜ ଙ୍କ ପରି ଗିରି ଗୁହା ଓ ଗଛ କୋରଡ ଛାଡ଼ି ଗୋଷ୍ଠୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କଲା। ଏହି ସୋପାନ ରୁ ମଣିଷ ର ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନହୋଇ ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶ ହେଲା ହେଲା।ପୂର୍ବଜ ମାନଙ୍କର ଭାବ ପ୍ରକାଶ ମାଧ୍ୟମ ଶବ୍ଦ ଓ ସଙ୍କେତ କୁ ଛାଡି ନିଜର ମନୋଭାବକୁ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ କଲା।

ଭାଷା ହିଁ ହେଉଛି କୌଣସି ଜାତିର ଇତିହାସ ଓ ଭାଷାହିଁ ଜାତିର ଭବିଷ୍ୟତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯଦି ପୃଥିବୀ ର ଭାଷା ସାରଣୀକୁ ଅନୁଶୀଳନ କରିବା, ବିଶ୍ବରେ ୭୦୦୦କଥିତ ଭାଷା ଥିଲା ବେଳେ ୨୯୩ଟି ଭାଷାରେ ଲିପି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ସେହିପରି ଭାରତରେ ୧୫୪୪ କଥିତ ଭାଷା ଥିଲା ବେଳେ ୬୬ଟି ଭାଷାରେ ଲିପି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ୬୬ଟି ଲିପି ମଧ୍ୟରୁ ଆମ ସମ୍ବିଧାନ ୨୨ଟି ଭାଷାର ଲିପି କୁ ସ୍ବୀକୃତି ଦେଇଥିଲା ବେଳେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପାଇଁ ଅଧିକ ଦୁଇଟି ଭାଷା ଯଥା ଇଂରାଜୀ ଓ ରାଜସ୍ଥାନୀ ଭାଷାକୁ ସ୍ବୀକୃତି ଦେଇଛି।

ଯଦି ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କଥା କୁହାଯାଏ, ତେବେ ବିଶ୍ବ ଭାଷା ସାରଣୀରେ ଏହାର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ୩୭ ଥିଲା ବେଳେ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ନବମ। ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା ତାଲିକା ରେ ଏହାର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଷଷ୍ଠ। ଯଦି ଆମେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଜନ୍ମ ଜାତକ କୁ ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା କରିବା ତାମିଲ ଭାଷା କୁ ବାଦ୍ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ର ଆଦି ଜନନୀ ଇଣ୍ଡୋ ଇରୋପିୟ ଭାଷା। ଇଣ୍ଡୋ ଇରୋପିୟ ଭାଷାରୁ ଇଣ୍ଡୋ ଇରାନିୟନ ଭାଷା,-ଇଣ୍ଡୋ ଇରାନିୟନ ଭାଷାରୁ ଇଣ୍ଡୋ ଆର୍ଯ୍ୟାନ୍ ଭାଷା। ଆର୍ଯ୍ୟ ମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୫୦୦ରେ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରେ ଇଣ୍ଡୋ ଆର୍ଯ୍ୟାନ୍ ଭାଷାରୁ ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଥିଲା। ଋକ୍ ବେଦ ଏହି ସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଥିବାରୁ ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ମାଗଧୀ ଏହି ଭାଷାକୁ ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ କୁହାଗଲା। ଏହା ପରେ ପାଣିନୀ ଙ୍କ ବ୍ୟାକରଣ ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ ରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଲୌକିକ ସଂସ୍କୃତ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ଲୌକିକ ସଂସ୍କୃତ ଅପଭ୍ରଂଶିତ ହୋଇ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକୃତ ଭାଷା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ସେଗୁଡିକ ହେଲା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ ପ୍ରାକୃତ, ଅର୍ଦ୍ଧ ମାଗଧୀ ପ୍ରାକୃତ,ସୌରସେନୀ ପ୍ରାକୃତ, ମାଗଧୀ ପ୍ରାକୃତ,ପାଲି ପ୍ରାକୃତ।ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାର ଅର୍ଥ ହେଲା ଲୋକ ମୁଖରେ କଥିତ ଭାଷା।ମାଗଧୀ ପ୍ରାକୃତ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ମାଗଧୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ମାଗଧୀ। ଇଣ୍ଡୋଆର୍ଯ୍ଯାନ୍ ପରିବାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ମାଗଧୀ ସହିତ ତତ୍ ଓଡ୍ର ପ୍ରାକୃତ,ଅଷ୍ଟ୍ରିକ୍(ଆଦିବାସୀ ଭାଷା )ପ୍ରାକୃତ ଦ୍ରିଵିଡ ପ୍ରକୃତ ମିଶ୍ରଣ ଫଳରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସହିତ ସମୟାନୁକ୍ରମେ ପାର୍ଶୀ,ଯାବନୀକ, ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍, ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପରିପୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

ତାମିଲ ଭାଷା ହେଉଛି ଭାରତର ସର୍ବ ପ୍ରାଚୀନ ଭାଷା ଯାହାକି ଆର୍ଯ୍ୟ ମାନେ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ରାବିଡ଼ ମାନେ ଏହି ଭାଷାକୁ କଥିତ ଭାଷା ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଏହି ଭାଷା ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ତେଣୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ସୃଷ୍ଟି ସହିତ ଏହି ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାର ସମ୍ପୃକ୍ତି ରହିଛି।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରାକ ପ୍ରାକୃତ ଭାଷା -----

ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ପଚାର ପାଇଁ ଏହି ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା। ଅଶୋକ ଙ୍କ ଶୀଳାଲିପି ଜଉଗଡ ଶୀଳାଲିପି ପ୍ରାକ୍ ପ୍ରାକୃତ ଲିପିରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି।

ମଧ୍ୟ ପ୍ରାକୃତ -----

ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀ ଠାରୁ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଜୈନ୍ ପୋଥି ରଚନା ରେ ଜୈନ ପ୍ରାକୃତ ଲିପି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା।

ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀ ଠାରୁ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀ

--------------------------

ମଧ୍ୟ ପ୍ରାକୃତ ଲିପିର ବିକୃତ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପ କୁ ଅପଭ୍ରଂଶ ଓଡ଼ିଅଟେଆ ପ୍ରାକୃତ କୁହାଯାଏ।ବୈଦ୍ଧଧର୍ମର ଚଉରାଶି ଜଣ ଶିଦ୍ଧାଚାର୍ଯ୍ଯ ମଧ୍ୟରୁ କଳିଙ୍ଗ ର ଲୁଇପା, ଶବରୀପା, କହ୍ନୁପା, ଥିଲେ। ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନେ ଏହି ଅପଭ୍ରଂଶ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାକୃତ ଲିପିରେ ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ଚର୍ଯ୍ଯା ଗିତିକା ରଚନା କରିଥିଲେ।୧୯୦୭ରେ ହର ପ୍ରସାଦ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ନେପାଳ ରାଜ ଦରବାର ରୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିବା ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗୀ ଭାଷାରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିବା ବୌଦ୍ଧ ଚର୍ଯ୍ଯାଗିତିକା ପୋଥି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରାଚୀନ ନମୁନା ଅଟେ।

ଶୀଳାଲେଖ ଯୁଗର ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ଧୀରେ ଧୀରେ କଳିଙ୍ଗି ଲିପି,ପୋଟ୍ରୋ ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ମଧ୍ୟଦେଇ ଗତିକରି ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଠାରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଧଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଲିପି ପ୍ରଭାବରେ କୋଣାକାରରୁ ଗୋଲାକାର ରୂପ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା। ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଶିଳା ଲେଖ ଯୁଗ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶୈଶବ କାଳରୁ ଯୌବନ କାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ସେତୁ।

ଭାଷା ବିକାଶ ଆଧାରରେ (ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀ ଠାରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ)

ଏହି ସମୟରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ମାଦଳା ପାଞ୍ଜି, ଅମରକୋଷ, ଗୋରେଖ ସଂହିତା, ବତ୍ସାଦାସ ଙ୍କ କଳସ ଚଉତିଶା ରଚନା ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଆ ର ନମୁନା।

ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ (ଚତୁର୍ଦ୍ଧଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଠାରୁ ଶପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ)

ପଞ୍ଚ ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କ୍ରମଶଃ ମାର୍ଜିତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଆଞ୍ଚଳିକ ଉପଭାଷା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ବାଲେଶ୍ଵରୀ,କଟକୀ ଗଞ୍ଜାମୀ ,ଢେଙ୍କାନାଳୀ, ସମ୍ବଲପୁରୀ, ସୁନ୍ଦରଗଡୀ, ଇତ୍ୟାଦି।ମାଟୀର ମହାକବି ଶାରଳା ଦାସ ଏହି ସମୟରେ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ରଚନା କଲେ ଶାରଳା ମହାଭାରତ ଯହାକି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ। ଶାରଳା ଦାସ ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ତାଙ୍କ ଲେଖନୀ ମୁନରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଚଣ୍ଡିପୁରାଣ ଓ ବିଲଙ୍କା ରାମାୟଣ। ଶାରଳା ଦାସ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଯେଉଁ ଭିତ୍ତିସ୍ଥାପନ କଲେ ତାହାରି ଉପରେ ପଞ୍ଚ ସଖାଏ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ର ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କରିଥିଲେ।

ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସନ୍ଥ କବି ବଳରାମ ଦାସ, ଯଶୋବନ୍ତ ଦାସ, ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ଦାସ, ଶିଶୁ ଅନନ୍ତ ଦାସ, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସରଳ ଭାଷାରେ ବିଭିନ୍ନ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ବଳରାମ ଦାସ ଙ୍କ ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଙ୍କ ଭାଗବତ,ଅର୍ଥ କୋଇଲି, ତୁଳାଭିଣା'-, ଅଚ୍ଯୁତାନନ୍ଦ ଦାସ ଙ୍କ ହରିବଂଶ, ଭବିଷ୍ୟତ ମାଳିକା, ଶିଶୁ ଅନନ୍ତ ଦାସ ଙ୍କ ଆଗତ ଭବିଷ୍ୟ ମାଳିକା ହତୂଦେୟ ଭାଗବତ ଓଡ଼ିଆ ଙ୍କ ମନରେ ଭକ୍ତିଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିଲା।

ଶପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ର ମଧ୍ୟ ଭାଗ ପରେ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ ବ୍ୟାକରଣ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରୀତି କାବ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ପଣ୍ଡିତ ବିଶ୍ଵନାଥ କବିରାଜ ସାହିତ୍ୟ ଦର୍ପଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଭକ୍ତକବି ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ ରସ କଲ୍ଲୋଳ, କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଲାବଣ୍ୟବତୀ,'କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୁନ୍ଦରୀ, ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ ଆଦି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ କବି ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନାଙ୍କ ସମର ତରଙ୍ଗ , ଚତୁର ବିନୋଦ ଜନ ଆଦୃତି ଲାଭ କରିଥିଲା। ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର ଙ୍କ ବିଦଗ୍ଧ ଚିନ୍ତାମଣି ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ ଙ୍କ ମଥୁରା ମଙ୍ଗଳ, ମନବୋଧ ଚଉତିଶା ବହୁଜନେ ପାଠକୀୟ ଆଦୃତି ମିଳିଥିଲା ଏହି ସମୟରେ କବି ସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥଙ୍କ କିଶୋର ଚଦ୍ରାନନଚମ୍ପୂ ସାଲବେଗ ଙ୍କ ଜଗନ୍ନାଥ ଭଜନ ଜଣାଣ, ଅନ୍ଧ କବି ଭିମଭୋଇ ଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଚିନ୍ତାମଣି, ସନ୍ଥ କବି ଅରକ୍ଷିତ ଦାସ ଙ୍କ ମହିମଣ୍ଡଳ ଗୀତା ସୁସ୍ଥ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ବାର୍ତ୍ତା ବିହାକ ସାଜିଥିଲା।

ରୀତି ଯୁଗରେ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟରେ ବ୍ୟାକରଣ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଅଳଙ୍କାର ଛନ୍ଦ ତତ୍ ସମ ତଦ୍ ଭବ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ପାଠକ ପାଇଁ ବୁଝିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ପାଲା ଦାଶକାଠିଆ ପଣ୍ଡିତ ମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା।ମୋଟ ଉପରେ ଏହି ସମୟର ସାହିତ୍ୟ ଶବ୍ଦ କ୍ଲିଷ୍ଟତା ପାଇଁ ଭାଷା ସଙ୍କ୍ରମଣ ର ବାଧକ ସାଜିଥିଲା।

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆଧୁନିକ ଯୁଗ---

------------------------

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆଧୁନିକ ଯୁଗକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ ଯଥା ରାଧାନାଥ ଯୁଗ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗ,ସବୁଜ ଯୁଗ,ପ୍ରଗତିବାଦୀ ଯୁଗ ଓ ଉତ୍ତର ଆଧୁନିକ ଯୁଗ---

ରାଧାନାଥ ଯୁଗ ---

ରୀତି ଯୁଗର ଦୁର୍ବହ ଅଳଙ୍କାରୀକ ବନ୍ଧନୀ କୁ ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ କରି ଯୁଗ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ସାଜିଥିଲେ ରାଧାନାଥ ରାୟ। ଅଠର ଶହ ସତୁରୀ ରୁ ଉଣେଇଶ କୋଡ଼ିଏ ମସିହା ସମୟକୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ରାଧାନାଥ ଯୁଗ କୁହାଯାଏ। ସାହିତ୍ୟ ହେଲା ସରଳ, ବୋଧଗମ୍ୟ। ଏହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ର ବିକାଶ ଓ ଦୃତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା। ଏହି ରାଧାନାଥ ଯୁଗର ବିଶିଷ୍ଟ ସାରସ୍ବତ ସ୍ରଷ୍ଟା ମାନେ ହେଲେ ଭକ୍ତ କବି ମଧୂସୁଦନ ରାଓ, ବ୍ୟାସ କବି ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି, କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, ପଲ୍ଲୀ କବି ନନ୍ଦକିଶୋର ବଳ, ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର,। ଏହି ସମୟରେ ଫକିର ମୋହନ ଙ୍କ "ରେବତୀ "ଗଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ, ରାଧାନାଥ ଙ୍କ "ବିବେକୀ" -ଓଡିଆ ସାହିତ୍ୟ ର ପ୍ରଥମ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଜଗନ୍ମୋହନ ଙ୍କ "ବାବାଜୀ"ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ନାଟକ, ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଙ୍କ "ପଦ୍ମମାଳୀ"ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଉପନ୍ୟାସ ଆଦି ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ର ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ସାଜିଥିଲା।

ରାଧାନାଥ ଯୁଗ ର ଅନ୍ତିମ ଲଗ୍ନରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗ ୧୯୦୯ରୁ ୧୯୨୫,ସବୁଜ ଯୁଗ ୧୯୨୫ରୁ ୧୯୩୫, ପ୍ରଗତିବାଦୀ ଯୁଗ ୧୯୩୫ରୁ ସ୍ବାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବ୍ଯାପ୍ତି ଥିଲା।

ସ୍ବାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ସଙ୍କ୍ରମଣ ରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଗ ହେଲା ଉନ୍ମେଷ। କବିତା, ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ନାଟକର ହେଲା ଦୃତ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ସାହିତ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ଆତ୍ମଅନ୍ବେଷା, ଓ ନାରୀବାଦ କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଗଲା। ଆଧୁନିକ ନାମକ ରେ ସାହିତ୍ୟ ପାଖରୁ ପାଠକଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରାଗଲା। ସ୍ରଷ୍ଟା ହିଁ ନିଜ ସୃଷ୍ଟିର ଏକମାତ୍ର ପାଠକ। ଅସାହିତ୍ୟ କୁ ସାହିତ୍ୟ ର ମାନ୍ୟତା ଦେଇ, ମୁଦ୍ରଣ କରି ଘର ବୈଠକ ଖାନାର ଶୋଭା ବର୍ଦ୍ଧନ କରୁଛି।କବିତା ହୋଇଉଠିଛି ଏକାନ୍ତ ଦୁର୍ବୋଧ୍ୟ।। କବିତା ର ସୃଜନୀ ଧାରା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚିନ୍ତା ଚେତନା ର ରୂପ ବିନ୍ଯାସ। ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ନଥାଇ ଫାଷ୍ଟ ଫୁଡ୍ ପରି ରାତା ରାତି କବି,ଗାଳ୍ପିକ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ର ଆତ୍ମ ପ୍ରଚାର। ଭାଷା ବିକାଶ ବଦଳରେ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରେ ମାନପତ୍ର ବେପାର। ଏବେ ସାହିତ୍ୟ ସୃଜନୀ ଧାରା ଅଣୁ କବିତା,ଅଣୁ ଗଳ୍ପ ସୋପାନରେ ପହଞ୍ଚିଲାଣି।କେଇଟା ଶବ୍ଦ ରେ ସୃଜନୀ ଶେଷ। ଏମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମ ଘୋଷିତ ସାହିତ୍ୟ ପଣ୍ତିତ ମାନେ ସ୍ବୀକୃତି ଦେଉଛନ୍ତି। ମାତୃଭାଷା ର ଏହି ଘଡ଼ି ସନ୍ଧି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟର ଗତି ଆଗକୁ ନା ପଛକୁ, ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେବ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଜନ୍ମ ଜାତକ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବିକାଶ