🌹 କନ୍ୟା ବିବାହ ରୋକିଲେ ସରପଞ୍ଚ ମଧୁ — ସାଇ ଦେଲେ ସାହସ, ଝିଅର ଜୀବନରେ ଫେରିଲା ହସ 🌹

ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ: ଗାଁରେ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଖବର

ସରପଞ୍ଚ ମଧୁସ୍ମିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଁର ସେବା ହିଁ ଥିଲା ଜୀବନର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଗରିବଙ୍କ ଦୁଃଖ ବୁଝିବା, ମହିଳାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ସେ ସବୁବେଳେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।

ଦିନେ ସକାଳେ ମଧୁ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ବସିଥିବା ବେଳେ ଜଣେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

— ମଧୁ ଅପା, ଆମ ଗାଁର ରିନା ନାମକ ଜଣେ ଝିଅର ବୟସ ମାତ୍ର ଷୋହଳ ବର୍ଷ। ତା' ପରିବାର ତା'ର ବିବାହ କରାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଝିଅଟି ଆହୁରି ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଦୟାକରି ତାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।

ଏହା ଶୁଣି ମଧୁଙ୍କ ମୁହଁ ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଗଲା।

— ତା'ର ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏତେ କମ୍ ବୟସରେ ବିବାହ କିପରି ହେବ? ଆମେ ତା'ର ପାଠପଢ଼ା ଓ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦେବୁନାହିଁ।

ମଧୁ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ରିନାର ପରିବାର ସହ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କଥା ହେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ: ସାଇଙ୍କ ପରାମର୍ଶ

ସେହି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମଧୁ ସାଇଙ୍କୁ ଫୋନ୍ କଲେ।

— ସାଇ, ଆମ ଗାଁରେ ଜଣେ ନାବାଳିକା ଝିଅର ବିବାହ କରାଇବାକୁ ତା' ପରିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଝିଅଟି ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ମୁଁ ତାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, କିନ୍ତୁ ପରିବାରକୁ କିପରି ବୁଝାଇବି?

ସାଇ କହିଲେ,

— ମଧୁ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଝିଅଟିକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର। କିନ୍ତୁ ମନେ ରଖ, ପରିବାରକୁ ଅପମାନ କରିବା ନୁହେଁ; ତାଙ୍କ ଅସୁବିଧା ବୁଝି ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ଜରୁରୀ। ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅ ଏବଂ ଝିଅଟିର ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅ।

ମଧୁ କହିଲେ,

— ସାଇ, ମୋର ଭୟ ହେଉଛି, ଯଦି ପରିବାର ମୋ କଥା ନ ଶୁଣନ୍ତି?

ସାଇ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ସହ କହିଲେ,

— ମଧୁ, ଜଣେ ଝିଅର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଠିଆ ହେବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସାହସ। ତୁମେ ଏକା ନୁହଁ। ଶିକ୍ଷକ, ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ପୁଲିସର ସହଯୋଗ ନିଅ। ତୁମ କାମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖ।

ସାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମଧୁଙ୍କ ମନରେ ନୂଆ ସାହସ ଜାଗିଲା।

ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ: ରିନାର ଆଖିର ଲୁହ

ପରଦିନ ମଧୁ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଓ ଜଣେ ମହିଳା ସମାଜସେବୀଙ୍କ ସହ ରିନାର ଘରକୁ ଗଲେ।

ରିନା ଗୋଟିଏ କୋଣରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇ ବସିଥିଲା। ତା' ଆଖିରେ ଭୟ ଓ ଅସହାୟତା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

ମଧୁ ତା' ପାଖରେ ବସି ସ୍ନେହରେ ପଚାରିଲେ,

— ମାଆ ରିନା, ତୁମେ କ'ଣ ଚାହୁଁଛ, ମୋତେ ଖୋଲାଖୋଲି କହିପାରିବ।

ରିନା କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି କହିଲା,

— ମଧୁ ଅପା, ମୁଁ ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋର ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ହେବାର ସ୍ୱପ୍ନ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ବାପା କହୁଛନ୍ତି, ଘରର ଅବସ୍ଥା ଭଲ ନାହିଁ। ମୋ ବିବାହ କରିଦେଲେ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତା କମିଯିବ।

ମଧୁ ରିନାର ହାତକୁ ସ୍ନେହରେ ଧରି କହିଲେ,

— ମାଆ, ତୁମ ସ୍ୱପ୍ନର ମୂଲ୍ୟ ଅଛି। ତୁମେ ନିଜ ଜୀବନରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବା ଉଚିତ। ତୁମ ପାଠପଢ଼ା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ଆମେ ଉପଲବ୍ଧ ସରକାରୀ ସହାୟତା ଓ ଶିକ୍ଷା ସୁବିଧା ଖୋଜିବା।

ରିନାର ଆଖିରେ ଆଶାର ଆଲୋକ ଦେଖାଦେଲା।

ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ: ମଧୁଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି

ମଧୁ ରିନାର ବାପାମାଆଙ୍କ ସହ ବସି କଥା ହେଲେ।

— ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଅସୁବିଧା ବୁଝିପାରୁଛି। ଝିଅର ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ଆପଣମାନେ ଚିନ୍ତିତ। କିନ୍ତୁ ନାବାଳିକାର ବିବାହ ତା'ର ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଗୁରୁତର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଭାରତରେ ଝିଅଙ୍କ ବିବାହର ସର୍ବନିମ୍ନ ଆଇନଗତ ବୟସ ୧୮ ବର୍ଷ। ଏହାଠାରୁ କମ୍ ବୟସରେ ବିବାହ କରାଇବା ଆଇନବିରୋଧୀ।

ରିନାର ବାପା ଚିନ୍ତିତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ,

— ମାଆ, ଆମେ ଗରିବ ଲୋକ। ଝିଅକୁ ଆଉ କେତେ ଦିନ ପଢ଼ାଇବୁ? ବିବାହ ପାଇଁ ଲୋକ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି।

ମଧୁ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ,

— ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଏକା ଲଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଆମେ ସ୍କୁଲ ସହ କଥା ହେବା, ଯୋଗ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ସହାୟତା ଖୋଜିବା ଏବଂ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଉପଲବ୍ଧ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା। ଝିଅକୁ ପାଠ ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଲେ ସେ ଦିନେ ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହୋଇପାରିବ।

ତଥାପି ପରିବାର ତୁରନ୍ତ ରାଜି ହେଲେ ନାହିଁ। ବିବାହର ତାରିଖ ପାଖେଇ ଆସୁଥିବାରୁ ମଧୁ ବିଳମ୍ବ ନକରି ଶିଶୁ ବିବାହ ନିଷେଧ ଅଧିକାରୀ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ।

ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଗଲା। ରିନାର ବିବାହ ବନ୍ଦ ହେଲା।

ସେହି ଦିନ ରିନା ମଧୁଙ୍କୁ କୁଣ୍ଢାଇ ଧରି କାନ୍ଦିପକାଇଲା।

— ମଧୁ ଅପା, ଆପଣ ମୋତେ ମୋ ସ୍ୱପ୍ନ ଫେରାଇଦେଲେ!

ମଧୁ ତା' ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖି କହିଲେ,

— ନା ମାଆ, ତୁମ ସ୍ୱପ୍ନ ତୁମର ନିଜର। ମୁଁ କେବଳ ତୁମକୁ ତୁମ ଅଧିକାର ପାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲି।

ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ: ସାଇଙ୍କ ଗର୍ବ

ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସାଇ ମଧୁଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସିଲେ।

— ମଧୁ, ଆଜି ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଝିଅର ଜୀବନକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଲ।

ମଧୁ ହସି କହିଲେ,

— ସାଇ, ମୁଁ କେବଳ ମୋର ଦାୟିତ୍ୱ ପାଳନ କରିଛି। ଜଣେ ଝିଅର ପାଠପଢ଼ା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବା ଓ ତା'ର ଶୈଶବ ହଜିଯିବାକୁ ମୁଁ ଦେଖିପାରିନଥାନ୍ତି।

ସାଇ ଭାବପ୍ରବଣ ହୋଇ କହିଲେ,

— ମଧୁ, ତୁମ ସାହସ ମୋତେ ଗର୍ବିତ କରିଛି। ତୁମେ ପ୍ରମାଣ କରିଦେଲ ଯେ ପ୍ରକୃତ ନେତୃତ୍ୱ କେବଳ ଗାଁର ବିକାଶ କରିବାରେ ନୁହେଁ, ଗୋଟିଏ ନିରୀହ ଜୀବନର ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ମଧୁ କହିଲେ,

— ସାଇ, ମୋତେ ସବୁବେଳେ ଏତିକି ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ମୋର ପଦବୀ ଲୋକଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ। ଯେଉଁ ଝିଅମାନଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ଅଧାରେ ରହିଯାଉଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ସୁରକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ଦେବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।

ସାଇ ମଧୁଙ୍କ ହାତ ଧରି କହିଲେ,

— ତୁମେ ଆଗକୁ ବଢ଼, ମଧୁ। ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିବି। ଆମେ ମିଶି ଗାଁର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କୁ ଏହା ବୁଝାଇବା ଯେ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଭବିଷ୍ୟତର ଆଲୋକ।

ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ: ରିନାର ନୂଆ ସକାଳ

କିଛି ଦିନ ପରେ ରିନା ପୁଣି ସ୍କୁଲକୁ ଯିବା ଆରମ୍ଭ କଲା। ତା'ର ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଓ ମଧୁ ତା' ପାଠପଢ଼ା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ସହଯୋଗ କଲେ। ତା' ପରିବାର ମଧ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ବୁଝିଲେ ଯେ ଝିଅର ଶିକ୍ଷା ତା'ର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିପାରିବ।

ଗାଁରେ ମଧୁ ଏକ ସଚେତନତା ସଭା ଆୟୋଜନ କଲେ। ସେଠାରେ ଶିକ୍ଷକ, ଅଭିଭାବକ, ମହିଳା ଓ ଯୁବକମାନେ ଯୋଗ ଦେଲେ।

ମଧୁ ମଞ୍ଚରେ ଠିଆ ହୋଇ କହିଲେ,

— ଆମ ଝିଅମାନେ କେବଳ ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନ ଅଛି, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଛି, ନିଜ ଜୀବନ ଗଢ଼ିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇବା, ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଓ ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହେବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା।

ସଭାରେ ଜୋରରେ ତାଳି ବାଜିଲା।

ରିନା ଆଗକୁ ଆସି ମଧୁଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ମଧୁ ତାକୁ ଉଠାଇ କୁଣ୍ଢାଇ ଧରିଲେ।

— ନା ମାଆ, ଏମିତି କରନାହିଁ। ତୁମେ ଭଲ ପାଠ ପଢ଼ି ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣ କର। ସେହି ହେବ ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଉପହାର।

ଦୂରରେ ଠିଆ ହୋଇ ସାଇ ସବୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଖୁସିର ଲୁହ ଥିଲା।

ସେ ମନେମନେ କହିଲେ—

“ମଧୁ କେବଳ ଗାଁର ସରପଞ୍ଚ ନୁହେଁ; ସେ ଅନେକ ଝିଅଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନର ରକ୍ଷକ।”

କାହାଣୀର ଶେଷ ବାର୍ତ୍ତା

ବାଲ୍ୟବିବାହ ରୋକିବା କେବଳ ଆଇନର ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ; ଏହା ସମାଜର ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଝିଅକୁ ଶିକ୍ଷା, ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ଉଚିତ।

ଯେଉଁଠି ମଧୁଙ୍କ ପରି ସାହସୀ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ସାଇଙ୍କ ପରି ସହଯୋଗୀ ମନ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଅନ୍ଧକାର ହାରେ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର ଆଲୋକ ଜିତେ।ସଚେତନତା ସୂଚନା: ଭାରତରେ ବାଲ୍ୟବିବାହ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଚାଇଲ୍ଡ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ୧୦୯୮ କିମ୍ବା ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପୁଲିସ ୧୧୨ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇପାରେ।

କନ୍ୟାବିବାହ ରୋକିଲେ ସରପଞ୍ଚ ମଧୁ

ସାଇ ଦେଲେ ସାହସ, ଝିଅର ଜୀବନରେ ଫେରିଲା ହସ