“ଡାକ କେବଳ ଚିଠି ପହଞ୍ଚାଏ ନାହିଁ, ଏହା ମଣିଷର ହୃଦୟରୁ ହୃଦୟକୁ ଭଲପାଇବା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆଶାର ସେତୁ ଗଢ଼ିଥାଏ।”

ସ୍ମୃତି ରେ ଡାକ, ଜୀବନରେ ଡାକସେବା

ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ଡାକ ଦିବସ (National Postal Day) ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିବସ ଆମ ଦେଶର ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅବଦାନ, ଗୁରୁତ୍ୱ, ଐତିହ୍ୟ ଓ ଜନସେବା ପ୍ରତି ସମର୍ପଣକୁ ସ୍ମରଣ କରିବାର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସର। ଅକ୍ଟୋବର ୯ ତାରିଖରେ ବିଶ୍ୱ ଡାକ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯିବା ପରେ ଭାରତରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଏହି ଜାତୀୟ ଦିବସ ପାଳିତ ହୁଏ। ଏହି ଅବସରରେ ଆମେ କେବଳ ଡାକ ବିଭାଗକୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା, ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଏହାର ନୂତନ ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଡାକଘରର ନାମ ଶୁଣିଲେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ଭାସିଉଠେ ପୁରୁଣା ଦିନର ସେହି ଦୃଶ୍ୟ—ଘର ସାମ୍ନାରେ ଡାକବାଲାଙ୍କ ସାଇକେଲ୍, ହାତରେ ଚିଠିର ଥଳି, ମନରେ ଆଶା ଓ ଆଖିରେ ଅପେକ୍ଷା। କେବେ ପୁଅର ଚିଠି, କେବେ ବାପାଙ୍କ ମନିଅର୍ଡର, କେବେ ଚାକିରିର ନିଯୁକ୍ତିପତ୍ର, ଆଉ କେବେ ଦୂରଦେଶରେ ଥିବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଶୁଭେଚ୍ଛା—ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ଅସଂଖ୍ୟ ଭାବନାର ବାହକ।

ଡାକସେବାର ଇତିହାସ: ଅତୀତରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ

ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗର ଆବଶ୍ୟକତା ବଢ଼ିଛି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରାଜାମାନେ ଦୂତ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ବାର୍ତ୍ତାବାହକଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଉଥିଲେ। ଦୂରଦୂରାନ୍ତରେ ଖବର ପହଞ୍ଚାଇବା ଥିଲା ଏକ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ। ସମୟ ବଦଳିଲା, ଯାତାୟାତ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ହେଲା ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ସଂଗଠିତ ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶ ହେଲା। ଭାରତରେ ଆଧୁନିକ ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶରେ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରହିଛି। ୧୮୫୪ ମସିହାରେ ଭାରତରେ ଆଧୁନିକ ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୁନର୍ଗଠନ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହା ପରେ ଡାକସେବା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେବା ସହ ଲୋକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ହୋଇଗଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାରତୀୟ ଡାକ ବିଭାଗ ଗ୍ରାମଠାରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର ସେବାକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛି। ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ମରୁଭୂମି, ଦ୍ୱୀପାଞ୍ଚଳ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ଡାକସେବା ପହଞ୍ଚିବା ଭାରତର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା। ଡାକଘର ଆଜି କେବଳ ଚିଠି ପଠାଇବାର ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ। ଏହା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା, ସଞ୍ଚୟ, ଟଙ୍କା ପ୍ରେରଣ, ପାର୍ସଲ୍ ବିତରଣ ଓ ସରକାରୀ ସେବା ପାଇବାର ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ମାଧ୍ୟମ।

ଚିଠିର ଯୁଗ: ଭାବନାର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ

ଆଜିର ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଇ-ମେଲ୍ ଓ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଯୁଗରେ ହାତଲେଖା ଚିଠିର ପ୍ରଚଳନ କମିଛି। କିନ୍ତୁ ଚିଠିର ଭାବନା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅମଳିନ। ଏକ ଚିଠି ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ ଲେଖକଙ୍କ ମନର କଥା, ତାଙ୍କ ଅନୁଭୂତି, ଆଶା, ଅଭିମାନ ଓ ଅସୀମ ଭଲପାଇବା। ଏହା କେବଳ କିଛି ଶବ୍ଦର ସମାହାର ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ସମୟର ଏକ ସ୍ମୃତିଚିହ୍ନ। ବିଦେଶରେ ଥିବା ପୁଅର ଚିଠି ପଢ଼ି ମାଆଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିବା, ସୀମାରେ ନିୟୋଜିତ ସୈନିକଙ୍କ ଚିଠି ପାଇ ପରିବାରର ମୁହଁରେ ହସ ଫୁଟିବା, ଚାକିରିର ନିଯୁକ୍ତିପତ୍ର ପାଇ ଯୁବକଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ସାକାର ହେବା—ଏସବୁ ଅନୁଭୂତିରେ ଡାକସେବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଲୁଚି ରହିଛି। ଅନେକ ପରିବାରରେ ଡାକବାଲା ଥିଲେ ଏକ ପରିଚିତ ମୁହଁ, ଜଣେ ଆତ୍ମୀୟ ପରି ମଣିଷ। ଗାଁର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଆଗମନକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଥଳିରେ କାହାର ଖୁସି, କାହାର ଦୁଃଖ, କାହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ କାହାର ଅଧୁରା ଆଶା ଥାଉଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଡାକବାଲା କେବଳ ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ନୁହନ୍ତି; ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ମାନବୀୟ ଭାବନାର ବାହକ।

ଡାକସେବା ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତ

ଭାରତର ଆତ୍ମା ଗ୍ରାମରେ ବସବାସ କରେ। ଦେଶର ଅନେକ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଡାକଘର ଆଜି ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଭରସାର କେନ୍ଦ୍ର। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ଶାଖା ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ଡାକଘରର ସଞ୍ଚୟ ଯୋଜନା ଓ ଡାକ ବିଭାଗର ଆର୍ଥିକ ସେବା ଲୋକଙ୍କୁ ସଞ୍ଚୟର ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ବୃଦ୍ଧବୃଦ୍ଧା, କୃଷକ, ଶ୍ରମିକ, ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ନିମ୍ନ ଆୟବର୍ଗର ପରିବାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସେବା ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ। ଡାକଘର ସଞ୍ଚୟ ଖାତା, ଆବର୍ତ୍ତିତ ଜମା, ମିଆଦୀ ଜମା, ମାସିକ ଆୟ ଯୋଜନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ସଞ୍ଚୟ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଆର୍ଥିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରିପାରନ୍ତି। ଯୋଜନାର ନିୟମ, ସୁଧହାର, ଯୋଗ୍ୟତା ଓ କର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମୟାନୁସାରେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଡାକ ବିଭାଗର ଇଣ୍ଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟସ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ (IPPB) ଏବଂ ଡାକ ନେଟୱର୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଆର୍ଥିକ ସେବା ପହଞ୍ଚିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହିପରି ଡାକସେବା କେବଳ ଯୋଗାଯୋଗର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିର ଉନ୍ନତି, ଆର୍ଥିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସଶକ୍ତୀକରଣର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଥୀ।

ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଡାକ ବିଭାଗର ନୂତନ ରୂପ

ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବିକାଶ ଯୋଗାଯୋଗର ଜଗତକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି। ଆଜି ଆମେ କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରଦେଶକୁ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇପାରୁ। ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଡାକ ବିଭାଗର ଗୁରୁତ୍ୱ କ’ଣ? ଉତ୍ତର ହେଉଛି—ଡାକ ବିଭାଗ ନିଜକୁ ସମୟ ସହିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ଆଜି ଇ-କମର୍ସର ବିସ୍ତାର ସହିତ ପାର୍ସଲ୍ ଓ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ସେବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିଛି। ଦୂରଦୂରାନ୍ତରେ ଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଖରେ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ଡାକ ବିଭାଗ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରୁଛି। ସ୍ପିଡ୍ ପୋଷ୍ଟ, ରେଜିଷ୍ଟର୍ଡ ପୋଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଡାକ ସେବା ଜରୁରୀ ଦଲିଲ, ଉପହାର, ବ୍ୟବସାୟିକ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ପାର୍ସଲ୍ ପଠାଇବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି। ଅନଲାଇନ୍ ଟ୍ରାକିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନେକ ଡାକ ଓ ପାର୍ସଲ୍‌ର ସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି। ଡିଜିଟାଲ୍ ରେକର୍ଡ, ଅନଲାଇନ୍ ସେବା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ବିତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଡାକସେବାକୁ ଅଧିକ ସୁବିଧାଜନକ କରିଛି। ତଥାପି ଡିଜିଟାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅର୍ଥ ପୁରୁଣା ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଭୁଲିଯିବା ନୁହେଁ। ବରଂ ପାରମ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ, ସେବାଭାବ ଓ ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସହ ଯୋଡ଼ିବା ହିଁ ଡାକ ବିଭାଗର ଆଗାମୀ ସଫଳତାର ମୂଳମନ୍ତ୍ର।

ଓଡ଼ିଶାରେ ଡାକସେବା: ଗାଁରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଭରସା

ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ଓ ସାମାଜିକ ବିବିଧତା ଡାକସେବାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପାହାଡ଼ିଆ ଓ ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲୋକଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଡ଼ିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଜୀବିକା, ଶିକ୍ଷା ଓ ଚାକିରି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଦେଶରେ ରହୁଛନ୍ତି। ଦୂରରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିବାର ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାରେ ଡାକସେବା ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଆସିଛି। କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦଲିଲ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚିଠିପତ୍ର, ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ପାର୍ସଲ୍ ସେବା ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସଞ୍ଚୟର ସୁଯୋଗ—ଏହି ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଡାକ ବିଭାଗର ଅବଦାନ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଡାକସେବାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ସାକ୍ଷରତା, ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ସୂଚନା, ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେବାର ଉନ୍ନତି ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ତ୍ୱରିତ ସମାଧାନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଡାକ କର୍ମଚାରୀ: ନିରବ ସେବାର ନାୟକ

ଡାକସେବାର ସଫଳତା ପଛରେ ରହିଛି ହଜାର ହଜାର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପରିଶ୍ରମ, ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ଓ ନିଷ୍ଠା। ଡାକପିଅନ୍, ଗ୍ରାମୀଣ ଡାକ ସେବକ, ଡାକଘରର କର୍ମଚାରୀ, ଛାଣ୍ଟଣି କେନ୍ଦ୍ରର କର୍ମୀ ଓ ପାର୍ସଲ୍ ବିତରଣକାରୀମାନେ ମିଶି ଏହି ବିଶାଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଚଳାଇଥାନ୍ତି। ବର୍ଷା, ଖରା, ଶୀତ କିମ୍ବା ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି—ସେମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଅନେକ ସମୟରେ ଦୁର୍ଗମ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରି ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ଚିଠି, ପାର୍ସଲ୍ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସେବା ପହଞ୍ଚାଇବା ସହଜ କାମ ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କ ପରିଶ୍ରମର ମୂଲ୍ୟ କେବଳ ବେତନ କିମ୍ବା ପଦବୀରେ ମାପିହେବ ନାହିଁ। ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅର୍ଜନ କରିବା, ଦାୟିତ୍ୱର ସହିତ ଦଲିଲ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ସେବାଭାବକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବା ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ମହତ୍ତ୍ୱ। ଜାତୀୟ ଡାକ ଦିବସରେ ଆମେ ଏହି ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।

ଡାକସେବା ସମ୍ମୁଖୀନ ଆହ୍ୱାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବନା

ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂସ୍ଥା ପରି ଡାକ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ। ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୋଗାଯୋଗର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ହାତଲେଖା ଚିଠିର ଚାହିଦାକୁ କମାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇ-କମର୍ସ ବୃଦ୍ଧି ପାର୍ସଲ୍ ସେବାରେ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଡାକ ବିଭାଗକୁ ଗୁଣାତ୍ମକ ସେବା, ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତା, ଗ୍ରାହକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଆଗାମୀ ଦିନରେ କିଛି ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ଡାକସେବାକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିପାରିବ:

ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର: ଡାକ ଟ୍ରାକିଂ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଦେୟ ଓ ଅନଲାଇନ୍ ସେବାକୁ ସରଳ କରିବା।
ଗ୍ରାମୀଣ ସେବାର ବିକାଶ: ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେବାର ନିୟମିତତା ଓ ପହଞ୍ଚ ବଢ଼ାଇବା।
ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସୁବିଧା: ଅଭିଯୋଗର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ଓ ସେବା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ।
ଆର୍ଥିକ ସାକ୍ଷରତା: ସଞ୍ଚୟ, ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ଓ ଉପଲବ୍ଧ ଡାକ ଆର୍ଥିକ ସେବା ସମ୍ପର୍କରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା।
ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା: ସମ୍ଭବ ସ୍ଥାନରେ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ପ୍ୟାକେଜିଂ ଓ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟକାରୀ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରିବା।
ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିଶ୍ୱାସ: ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଦଲିଲ, ଠିକଣା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନାର ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା।

ଯଦି ଏହି ଦିଗଗୁଡ଼ିକରେ ନିରନ୍ତର ଉନ୍ନତି ହୁଏ, ତେବେ ଡାକ ବିଭାଗ ପାରମ୍ପରିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି ଆଧୁନିକ ଭାରତର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିପାରିବ।

ଡାକଘର: ଏକ ସଂସ୍ଥା ନୁହେଁ, ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତୀକ

ଡାକଘରର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ କେବଳ ଏହାର ଭବନ, କର୍ମଚାରୀ କିମ୍ବା ସେବାର ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବୁଝିହେବ ନାହିଁ। ଏହାର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ରହିଛି ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏହାର ଅବଦାନରେ। କେଉଁଠି ଏହା ଜଣେ ମାଆଙ୍କ ପୁଅଠାରୁ ଆସିଥିବା ଚିଠି, କେଉଁଠି ଜଣେ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବାର ନିଯୁକ୍ତିପତ୍ର, କେଉଁଠି ଜଣେ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସଞ୍ଚୟର ଭରସା, ଆଉ କେଉଁଠି ଜଣେ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଜୀବିକାର ଅଂଶ। ଏହି ସବୁ ଅନୁଭୂତି ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ସେବାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ କେବଳ ଏକ କାମ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ମଣିଷର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ବୁଝି ତାହାକୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ପୂରଣ କରିବା।

ଡାକ ବିଭାଗର ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା ଆମକୁ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ସମୟ ବଦଳିପାରେ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବଦଳିପାରେ, ଯୋଗାଯୋଗର ମାଧ୍ୟମ ବଦଳିପାରେ; କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱାସ, ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କର ମୂଲ୍ୟ କେବେ ବଦଳେ ନାହିଁ।

ଡାକର ଐତିହ୍ୟ ଅମର ରହୁ

ଜାତୀୟ ଡାକ ଦିବସ ହେଉଛି ଅତୀତକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା, ବର୍ତ୍ତମାନକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ନୂତନ ସଂକଳ୍ପ ନେବାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଅବସର। ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଦିବସରେ ଆମେ ଡାକ ବିଭାଗର ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବା। ଡାକଘରର ସେବାକୁ ଚିହ୍ନିବା, ଏହାର ଉପଯୋଗୀ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଏବଂ ଆମ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିବାର ସୁନ୍ଦର ଅଭ୍ୟାସ ସହ ପରିଚିତ କରାଇବା। କେବେ ଏକ ହାତଲେଖା ଚିଠି ଲେଖି ଦେଖନ୍ତୁ। ହୁଏତ ସେହି ଚିଠି ଜଣେ ଦୂରରେ ଥିବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମୁହଁରେ ହସ ଫୁଟାଇଦେବ। କାରଣ ଡିଜିଟାଲ୍ ବାର୍ତ୍ତା ତୁରନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ, କିନ୍ତୁ ହାତଲେଖା ଚିଠି ଅନେକ ସମୟରେ ହୃଦୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ରହିଯାଏ। ଡାକସେବାର ଏହି ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ ଆମେ ଦେଖିଛୁ ଦାୟିତ୍ୱର ମହତ୍ତ୍ୱ, ସେବାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱାସର ଶକ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଏହି ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ଡାକସେବାର ନୂତନ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବାରେ ସହଯୋଗ କରିବା।

ଜାତୀୟ ଡାକ ଦିବସର ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା!

ଡାକ ଆସିଲେ ମନ ହସେ, ଚିଠି ଆସିଲେ ସମ୍ପର୍କ ହସେ!

ଜାତୀୟ ଡାକ ଦିବସର ପ୍ରାକ୍‌ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଡାକସେବାର ଗୌରବ, ଗାରିମା ଓ ନୂତନ ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ଏକ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଆଲେଖ୍ୟ