ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପରେ ବଢିଟା ଟିକେ ଥମିଯାଇଛି। ତଥାପି ଶ୍ରାବଣ ଆକାଶରୁ ଝିପିଝିପି ମେଘ ଟା ଲାଗି ରହିଛି। ବର୍ଷାକୁ ଖାତିରି ନକରି ବାଡି ଠୁକୁ ଠୁକୁ କରି ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି ବୁଢ଼ାଟିଏ।
ବୟସ ସତୁରୀ ଡେଇଁବଣି। ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଶରୀର। ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ପ୍ରତିଟି ଛବି ଶରୀରରେ ପରିଦୃଷ୍ଟ।ପେଟଟା କୋଟରରେ ଲାଗିଛି। ମୁହଁରେ କ୍ଲାନ୍ତିର ଆଭା।ମଥା ଉପରେ ସାତ ଥାକୁଲି ପକା ଛତାଟିଏ।
ଗାଁ ମୁଣ୍ଡ ବରଗଛ ମୂଳେ ଅଟକି ଗଲା ବୁଢ଼ା। ପାଖରେ ଦିବାକର ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ।ଗଛ ଡାଳରେ ଗାଁ ପିଲାଙ୍କର ଡାଳ ମାଙ୍କୁଡି ଖେଳ।ଆକଟ କରିବାକୁ କାହାର ନିଘା ନାହିଁ।
ଗଛ ମୂଳେ ଗଣ୍ଡିକୁ ଆଉଜେଇ ବସି ପଡିଲା । ଉପରକୁ ଚାହିଁଲା-ଗଛ ଡାଳରୁ ଓହଳ ବାହାରିଲାଣି।ଆଉ କେତେ ଦିନ ପରେ ଭୂଇଁକୁ ଛୁଇଁବ। ଗଛକୁ ସାହାରା ଦେବ। କିନ୍ତୁ,ତା ଜୀବନରେ? ନା କିଏ ଆଗକୁ ଅଛି ନା ପଛକୁ!
କଣ ଭାବି ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ମାରିଲା ବୁଢ଼ା। କାଲି ପରି ମନେ ପଡିଯାଉଛି। ଚାଟଶାଳୀ ଘର ଚାଳରେ ଗଛ ଟା ଉଠିଥିଲା। କାଠିଖଣ୍ଡରେ ମାଟି ଆଡେ଼ଇ ଗଛଟାକୁ ପୋତି ଦେଇଥିଲେ। ଚାଟଶାଳୀ ଘର ଆଜି ସିନା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସେହି ଛୋଟିଆ ଗଛଟା ଆଜି ମହା ଦୃମରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଯାଇଛି। କେତେ ପଥିକ କୁ ଆଶ୍ରା ଦେଉଛି। ଯେତେ ବେଳେ ସେ ବୁଢ଼ା ହୋଇ ଥୁଣ୍ଟା ଗଛରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଯିବ,ତା ମୂଳରେ କେହି ବାଟୋଇ ଅଟକିବେ ନାହିଁ -ଠିକ୍ ତାପରି।
ଅନେକ ଦିନ ପରେ ସବୁକିଛି ନୂଆ ନୂଆ ଲାଗୁଥାଏ। ଆଗରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଚେରୀ। କାନ୍ଥରେ ସର୍ବ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଛବି।ଫାଟକ ଆଗରେ ପ୍ରାଚୀର ପତ୍ର, "ବନ୍ୟା ବିପନ୍ନ ରିଲିଫ କେନ୍ଦ୍ର"- ଦିବାକର ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ,ପଧାନପଡା।
ଦିବାକର ନାଁ ଟା ପଢି ବୁଢା ଚମକି ଉଠିଲା। କିଏ ସେହି ଦିବାକର? ଦୁନିଆଁରେ ତାଭଳି ଅନେକ ଦିବାକର ଅଛନ୍ତି।କିଏ ବା କାହାର ହିସାବ ରଖୁଛି!
"ପଥ-ପଥିକ-ପାନ୍ଥଶାଳା"। ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ।ପଥ କେବେ ମନେ ରଖେନା ପଥିକ କୁ, ନା ମନେ ରଖେ ପାନ୍ଥଶାଳା! ବିଚରା ପଥିକ ଟା,ନା ଭୁଲିପାରେ ପଥକୁ ନା ପାନ୍ଥଶାଳା କୁ। କାହିଁକିନା, ପଥିକ ଜୀବନରେ ଏମିତି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅତିବାହିତ ହୋଇ ଥାଏ, ଯାହାକି ପଥିକ ପାଇଁ ସାରାଜୀବନ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିଯାଇଥାଏ।
‌ଏ ଚିହ୍ନା ରାଇଜଟା ଆଜି ଅଚିହ୍ନା ହୋଇ ଯାଇଛି ।ଝା୍ପ୍ସା ଅତୀତଟା ଆଖି ଆଗରେ ନାଚି ଉଠିଲା। ଗାଁ ଲୋକେ ଆଦରରେ ଡାକୁଥିଲେ ଅବଧାନେ। ଏହି ବରଗଛ ମୂଳେ ଥିଲା ଚାଟଶାଳୀ ଘର।ହରି ସାଆନ୍ତେ , ନରି ପଧାନେ ଆଜି ନାହାଁନ୍ତି। ଥିଲେ ସେ ଦିନର କଥା କହି ଥାଆନ୍ତେ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ପଧାନପଡା ଗାଆଁ ରେ ନିଜ ପରିଚୟ ହଜି ଯାଇଛି।
ଦିବାକର ଅବଧାନେ - ଭାରି ଆମାୟିକ ଲୋକ।ବୁଢା ସାଙ୍ଗରେ ବୁଢ଼ା ପିଲା ସଙ୍ଗରେ ପିଲା। ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ ଗଲାବେଳେ ଚହଳ ପଡ଼ିଯାଏ, ଅବଧାନେ ଆସୁଛନ୍ତି।ଦଣ୍ଡେ ଘଡ଼ିଏ କଥା ହେବାପାଇଁ ସଭିଏଁ ଅଟକାନ୍ତି।ସତେ ଯେପରି ଗାଁ ଟା ଯାକର ଅବଧାନେ ଜହ୍ନମାମୁଁ।
ଅବଧାନ ଙ୍କ ସକାଳ ପାଠପଢ଼ା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ପଣ,କାହାଣ କଡ଼ି ବରଗା ଗଣିତ ପାଠରୁ,ଶେଷ ହୁଏ ମଥୁରା ମଙ୍ଗଳ କିମ୍ବା କେଶବ କୋଇଲି ରେ।ଛାନ୍ଦ ଚଉପଦୀ ଅବଧାନେ ଙ୍କ ମୁହଁ ରେ।ସଞ୍ଜ ହେଲେ ପୁରୁଖା ପୁରୁଖା ଲୋକ ମାନେ ଭାଗବତ ଅଧ୍ୟାୟେ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଅବଧାନ ଙ୍କ ପାଖରେ ହାଜର। ପୁନେଇଁ ପରବରେ ବହୁଘରୁ ଡାକରା ଆସେ। ଗୋଟିଏ ପେଟ। ଯେମିତି ହେଲେ ଚଳିଯାଏ।
ବେଳେ ବେଳେ ଅବଧାନେ ଛାତି ଫୁଲେଇ କହନ୍ତି,ଅମକେଇ ପୁଅ ହାକିମ ହୋଇଛି,ସେ ମୋ ଚାଟ,ସମକେଇ ପୁଅ ଡାକ୍ତର ହୋଇଛି,ସେ ମୋ ଚାଟ। ଏମିତି ଅନେକ କିଛି।
ଦିନେ ଗାଁରେ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଗଲା, ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ସରକାରୀ ସ୍କୁଲ ହେବ। ବିନା ବେତନରେ ପିଲାଏ ପାଠ ପଢିବେ।ଅବଧାନ ଙ୍କ ପଣ କାହାଣ ମରହଟ୍ଟି ପାଠ ଆଉ ଚଳିବ ନାହିଁ। ସତକୁ ସତ ସ୍କୁଲ ହେଲା। ଅବଧାନ ଙ୍କ ଚାହାଳୀ ଫାଙ୍କା ପଡ଼ିଲା। ଅବଧାନ ଙ୍କ ଗୋଟିଏ ପେଟ ଅପୋଷା ରହିଲା। ସେହି ଦିନ ଠାରୁ ବୃତ୍ତି ହରାଇ ଫେରିଆସିଲେ ଭିଟ୍ଟାମାଟିକୁ।
ପଧାନ ପଡ଼ା କେବେ ତାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ନାହିଁ। ଆଜି କିନ୍ତୁ ଆସିଛନ୍ତି ଚିହ୍ନା ରାଇଜରେ ଅଚିହ୍ନା ମଣିଷ ହୋଇ ରିଲିଫ କେନ୍ଦ୍ରକୁ। ଭୋକିଲା ପେଟ ପାଇଁ ଗଣ୍ଡେ ଦାନା ଯୋଗାଡ଼ କରିବାକୁ।
ମଟର ଗାଡି ର ଶବ୍ଦ। ବାବୁମାନେ ପହଞ୍ଚି ଗଲେ। ଗଣମାଧ୍ୟମ ର ସାମ୍ବାଦିକ ମାନେ ଘେରିଗଲେ। ଭୋକିଲା ଲୋକଙ୍କ ଗହଣରେ ବାବୁମାନଙ୍କର ଆଗେ ଫଟୋ ଉଠା।ସାହେବ ନିଜେ ରିଲିଫ ତଦାରଖ କରୁଥାଆନ୍ତି। ଦିବାକର ମାଷ୍ଟ୍ରେ ପରି ଅନେକ ଭୋକିଲା ଧାଡ଼ିରେ ଛିଡ଼ା। ପାଇଥିବା ଚୁଡା ଚାଉଳକୁ ସାତ ଚିରା ଗାମୁଛାରେ ଗଣ୍ଠିଲି କଲା ବୁଢ଼ା।ବଢି ଦିନରୁ ପେଟକୁ ଦାନା ଯାଇନାହିଁ।ଦେହଟାରେ ଯୁ ନାହିଁ।
ନଜର ପଡ଼ିଲା ସାହେବ ଉପରେ ।ଚିହ୍ନିଲା ଚିହ୍ନିଲା ମୁହଁ। ହଁ -ଠିକ୍ ସେହିପରି ଲାଗୁଛି।ବୟସ ହୋଇଗଲେ କଣ ଚିହ୍ନିପିରିବ ନାହିଁ! ତାଙ୍କ ହଜିଲା ଅତୀତର ସୁନେଲି ଚାନ୍ଦ।ଏଇ ହାତରେ କୋଳେଇ କାଖେଇ ମଣିଷ କରିଛି। କେତେ ଯାନିଯାତ୍ରା କାନ୍ଧରେ ଧରି ବୁଲାଇଛି।ଖଜା ଆରିସା ଖୁଆଇଛି।ଲୋକେ ଟାହିଟାପରା କରନ୍ତି,ନରି ପଧାନେ ନୁହେଁ, ଅବଧାନେ ନିରୁର ବାପା।ପେଟ ପୂରିଯାଏ।ଚାହାଳୀ ପାଠ ପରେ ସହରରେ ପଢ଼ୁଥିଲା।ଯାହା ହେଉ ମୋ ନିରୁ ସାହେବ ହୋଇଛି।ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋତେ ଚିହ୍ନିବ।
ବୁଢ଼ାର ଦମ୍ଭ କୁଣ୍ଢେମୋଟ ହୋଇ ଗଲା। ଥରିଲା ଥରିଲା ପାଦରେ ଚାଲିଲା ସାହେବ ଙ୍କ ଆଡ଼କୁ। ବୁଢାକୁ ଦେଖି ସାହେବ ଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପିତ୍ତ ଚଢ଼ିଗଲା।ଏ କାଙ୍ଗଳ ଗୁଡ଼ା ବସାଇ ଦେବେ ନାହିଁ। ଯେତେ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ!
‌‌ଚପରାସୀଟା କେଉଁଠି ଥିଲା, ଚିତ୍କାର କରି ଉଠିଲା -ହଟୋ ହଟୋ। ବୁଢ଼ାର ପାଦ ଅଟକି ଗଲା। ସବୁକିଛି ଓଲଟ ପାଲଟ।ଆଶା ନିରାଶା ମଧ୍ୟରେ ବିରାଟ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ।
ବୁଢ଼ା ହାତରୁ ଖସି ପଡ଼ିଲା ଚାଉଳ ଗଣ୍ଠିଲି ଟି।ଲଥ୍ କରି ତଳେ ବସିପଡିଲା ।ବୁଢ଼ାଆଖିରୁ ନିଗିଡ଼ି ଆସିଲା କେଇ ଟୋପା ତତଲା ଲୁହ।

ପଥିକ

କାହାଣୀ (୧)