ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ମାନବ ଜାତିର ପ୍ରକୃତ ପିତା ମାତା। ଜଣେ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ତାର ପିତା ମାତା ଯେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମଗ୍ର ଜୀବଜଗତ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତି ସେତିକି ମୂଲ୍ୟବାନ। ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଜୀବନ ପ୍ରକୃତି ଗର୍ଭରୁ ହିଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଶେଷରେ ଏହି ପ୍ରକୃତିର ଧୂଳିମାଟିରେ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି। ତେଣୁ ପ୍ରକୃତିକୁ କେବଳ ଏକ ପରିବେଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମର ପାଳନକର୍ତ୍ତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମାତା ରୂପରେ ପ୍ରକୃତି:

ଜଣେ ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ମାଆ ଯେପରି ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରେ ଓ କୋଳେଇ ନିଏ, ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସେହିପରି ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଛି।

• ପାଳନ କ୍ଷମତା: ମାଆର ସ୍ତନ୍ୟପାନ ପରି ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ବାୟୁ (ଅମ୍ଳଜାନ), ପିଇବା ପାଇଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳ ଏବଂ ଖାଇବା ପାଇଁ ସୁଆଦିଆ ଫଳମୂଳ ଓ ଶସ୍ୟ ଯୋଗାଇଥାଏ।

• କ୍ଷମା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ: ସନ୍ତାନ ଯେତେ ଭୁଲ୍ କଲେ ବି ମାଆ ଯେମିତି ତାକୁ କ୍ଷମା କରିଦିଏ, ମଣିଷ ପ୍ରକୃତିକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ମାତା ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହ ଆମକୁ ସବୁକିଛି ଦାନ କରିଚାଲିଛି।

ପିତା ରୂପରେ ପ୍ରକୃତି:

ଜଣେ ପିତା ଯେପରି ନିଜ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ସନ୍ତାନକୁ ବାହ୍ୟ ବିପଦରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି, ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

• ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ: ମଣିଷର ଘର ତିଆରି ପାଇଁ କାଠ, ପଥର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବେଶଭୂଷା ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପକରଣ ପାଇଁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ—ଏସବୁ ପ୍ରକୃତି ପିତା ଭଳି ଆମକୁ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।

• ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ: ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ, ଓଜୋନ ସ୍ତର ଏବଂ ବିଶାଳ ପର୍ବତମାଳା ଆମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅତିବାଇଗଣି ରଶ୍ମି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପତ୍ତିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି।

ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ଶିକ୍ଷା:

ପ୍ରକୃତି ଆମର କେବଳ ପାଳନକର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ, ସେ ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁରୁ କିମ୍ବା ମାର୍ଗଦର୍ଶକ।

• ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ନିୟମିତତା ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳା ଶିଖାନ୍ତି।

• ନଦୀ ସର୍ବଦା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।

• ଗଛ ନିଜେ ଖରାରେ ରହି ଅନ୍ୟକୁ ଛାଇ ଓ ଫଳ ଦେଇ ପରୋପକାରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଆଜିର ସମସ୍ୟା ଓ ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ:

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ମଣିଷ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ ଲୋଭ ଯୋଗୁଁ ନିଜର ପିତାମାତା ସଦୃଶ ପ୍ରକୃତିକୁ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ କରୁଛି। ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ, ବାୟୁ ଓ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ଜଗତ ଗ୍ଲୋବାଲ ୱାର୍ମିଂ ବା ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ତାପନ ଭଳି ମହାବିପଦର ସାମ୍ନା କରୁଛି। ଯଦି ଆମେ ଆମର ପିତାମାତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେବା, ତେବେ ଆମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସୁଖରେ ରହିପାରିବା ନାହିଁ।

ଉପସଂହାର:

ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଆମ ଜୀବନର ଆଧାର। ପିତାମାତାଙ୍କ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ସେବା କରିବା ଯେପରି ସନ୍ତାନର ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ। ଆମକୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ପରିବେଶକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିବାକୁ ହେବ। "ପ୍ରକୃତି ରକ୍ଷିତି ରକ୍ଷିତଃ"—ଅର୍ଥାତ୍ ଆମେ ଯଦି ପ୍ରକୃତିର ରକ୍ଷା କରିବା, ତେପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଆମର ପ୍ରକୃତ ପିତା ମାତା। ଜଣେ ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ମାଆ ପରି ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ କୋଳେଇ ନିଏ ଏବଂ ଜଣେ ପିତାଙ୍କ ଭଳି ଆମର ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରି ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ।

ପ୍ରକୃତିକୁ କାହିଁକି ଆମର ପିତା ମାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାହାର କିଛି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ତଳେ ଦିଆଗଲା:

• ଜୀବନଦାତା ଓ ପାଳନକର୍ତ୍ତା: ମାଆ ଯେପରି ଶିଶୁକୁ ନିଜ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଇ ବଢ଼ାଇଥାଏ, ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଆମକୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ, ପିଇବା ପାଇଁ ପାଣି ଏବଂ ଖାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ନ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥାଏ।

• ନିସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବା: ଜଣେ ପିତା ମାତା ନିଜ ସନ୍ତାନଠାରୁ କୌଣସି ବଦଳ ଆଶା ନକରି ସବୁକିଛି ସମର୍ପଣ କରିଦିଅନ୍ତି। ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ବିନା କୌଣସି ସ୍ୱାର୍ଥରେ ମଣିଷ ଓ ସମଗ୍ର ଜୀବଜଗତକୁ ନିଜର ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଉଜାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ।

• ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ଷମା: ମଣିଷ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ କାଟୁଛି, ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କରୁଛି। ତଥାପି ଜଣେ କ୍ଷମାଶୀଳ ମାଆ ଭଳି ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ସହ୍ୟ କରୁଛି ଏବଂ ଆମର ପାଳନ କରୁଛି।

• ଶିକ୍ଷାଦାତା: ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ବା ପିତାମାତାଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ଶୃଙ୍ଖଳା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିବାର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ନଦୀଠାରୁ ବୋହିଯିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ନିୟମିତତା ଏବଂ ଗଛଠାରୁ ପରୋପକାର କରିବାର ଗୁଣ ଆମେ ଶିଖିଥାଉ।

ତେଣୁ, ଆମର ପିତା ମାତାଙ୍କୁ ଆମେ ଯେପରି ସମ୍ମାନ ଓ ଭକ୍ତି କରୁ, ଆମେ ପ୍ରକୃତି ମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଭଲପାଇବା ଏବଂ ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରକୃତି ବଞ୍ଚିଲେ ହିଁ ମାନବ ସମାଜ ବଞ୍ଚିପୃଥିବୀର ଭୌଗୋଳିକ ଯୁଗ (

ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟି (Origin of Earth)

• ପ୍ରାୟ ୪.୫ ବିଲିୟନ (୪୫୦ କୋଟି) ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଧୂଳିକଣା ଏବଂ ଗ୍ୟାସର ମିଶ୍ରଣରୁ ପୃଥିବୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

• ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ପୃଥିବୀ ଏକ ଜଳନ୍ତା ନିଆଁ ପିଣ୍ଡୁଳା ଥିଲା, ଯାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ଥଣ୍ଡା ହୋଇ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ମହାସାଗର ଗଠନ କଲା।

୨. ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ (Origin of Life)

• ପ୍ରାୟ ୩.୫ ବିଲିୟନ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମହାସାଗର ଗଭୀରରେ ପ୍ରଥମେ ଏକ-କୋଷୀ ଜୀବ (Single-celled organisms) ବା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା।

• ଏହାପରେ ପ୍ରକୃତିରେ ଅକ୍ସିଜେନ ବା ଅମ୍ଳଜାନର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲା, ଯାହା ଜଟିଳ ଜୀବ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ବାଟ ଫିଟାଇଲା।

୩. ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ (Evolution of Flora and Fauna)

• ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବ: ପ୍ରଥମେ ଜୀବନ କେବଳ ପାଣି ଭିତରେ ସୀମିତ ଥିଲା (ମାଛ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଚର ଜୀବ)।

• ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ଆଗମନ: ଧୀରେ ଧୀରେ ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ କିଛି ଜୀବ ଜଳରୁ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ଆସିଲେ। ଡାଇନୋସର (Dinosaurs) ମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୬୦ ମିଲିୟନ ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୬୫ ମିଲିୟନ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏକ ବଡ଼ ଉଲ୍କାପାତ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲେ।

• ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବ: ଡାଇନୋସର ବିଲୁପ୍ତ ହେବା ପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବ (Mammals) ଏବଂ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।

୪. ମନୁଷ୍ୟର ଆବିର୍ଭାବ (Rise of Humans)

• ପ୍ରାୟ ୩,୦୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଧୁନିକ ମାନବ ଯାହାକୁ ଆମେ Homo sapiens କହୁ, ସେମାନଙ୍କର ବିକାଶ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

• ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତିର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ ନିଆଁର ବ୍ୟବହାର, ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସଭ୍ୟତାର ଗଠନ କଲା।

ରହିବ।

ବେ ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବ।

ପ୍ରାକୃତିକ ପୃଥିବୀ

ପ୍ରଣାମ ପ୍ରକୃତି