ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଧର୍ମ ପରମ୍ପରାରେ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ। ମାଆ ଦୁର୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତି, ସାହସ, ଭକ୍ତି ଓ ମମତାର ପ୍ରତୀକ। ନବରାତ୍ରିର ନଅ ଦିନରେ ମାଆଙ୍କର ନଅଟି ରୂପକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ନଅଟି ରୂପ ମଧ୍ୟରୁ ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ରୂପ। ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରି ଓ ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ମାଆଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ନାମର ଅର୍ଥ

‘ଶୈଳ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ପର୍ବତ ଏବଂ ‘ପୁତ୍ରୀ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଝିଅ। ତେଣୁ ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଝିଅ। ପୁରାଣ କଥା ଅନୁସାରେ, ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ପର୍ବତରାଜ ହିମାଳୟଙ୍କ କନ୍ୟା। ତାଙ୍କୁ ପାର୍ବତୀ ଓ ହେମବତୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ।

ମାଆଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା

ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ମାଆ ଦୁର୍ଗା ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ରାଜା ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ସତୀ ଥିଲେ। ସତୀ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ରାଜା ଦକ୍ଷ ଏକ ଯଜ୍ଞର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ନଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସତୀ ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡରେ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ପର୍ବତରାଜ ହିମାଳୟଙ୍କ ଘରେ କନ୍ୟା ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ଜନ୍ମରେ ସେ ଶୈଳପୁତ୍ରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।

ମାଆଙ୍କର ରୂପ ଓ ବାହନ

ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଓ ତେଜସ୍ୱୀ। ତାଙ୍କର ବାହନ ହେଉଛି ବୃଷଭ। ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବୃଷାରୂଢ଼ା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ପଦ୍ମଫୁଲ ଶୋଭା ପାଏ। ତ୍ରିଶୂଳ ଶକ୍ତି ଓ ସାହସର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପଦ୍ମଫୁଲ ପବିତ୍ରତା ଓ ଶାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ।

ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ

ନବରାତ୍ରିର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ଘର ଓ ପୂଜାସ୍ଥାନକୁ ସଫା ରଖି ମାଆଙ୍କୁ ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଅନେକ ଭକ୍ତ ନବରାତ୍ରିର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଘଟ ସ୍ଥାପନା କରି ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।

ମାଆଙ୍କ ପୂଜାରେ ଶୁଦ୍ଧ ମନ, ନିଷ୍ଠା ଓ ଭକ୍ତିର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଭକ୍ତମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମାଆଙ୍କ କୃପାରୁ ଜୀବନରେ ସାହସ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।

ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀ କେବଳ ଜଣେ ଦେବୀ ନୁହନ୍ତି, ସେ ଶକ୍ତି, ସାହସ, ସ୍ଥିରତା ଓ ପବିତ୍ରତାର ପ୍ରତୀକ। ତାଙ୍କର ପୂଜା ଆମକୁ ଭଲ କାମ କରିବା, ସତ୍ୟ ପଥରେ ଚାଲିବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇବାର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ଆସନ୍ତୁ, ନବରାତ୍ରିର ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ଚରଣରେ ମଥା ନୁଆଁଇ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରିବା।

ଜୟ ମାଆ ଶୈଳପୁତ୍ରୀ! ଜୟ ମାଆ ଦୁର୍ଗା!

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!