ଭାତ ବଦଳରେ ଫଳମୂଳ -

ରଜସ୍ଵଳା ନାରୀର ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ଥାଏ। ତେଣୁ ଭୁଇଁରେ ବସିବା ଓ ଚାଲିବା ତା ପକ୍ଷେ ଅହିତକର। ଗାଧୋଇବା ମଧ୍ୟ ଅନୁଚିତ। ବେଶି ଅମ୍ଳରସ ଖାଇବା ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ହାନିକରକ। ଭାତରୁ ଅମ୍ଳ ସୃଷ୍ଟି। ଶରୀର ପାଇଁ ଯେତିକି ଅମ୍ଳ ଖାଦ୍ୟ ଦରକାର ତାଠୁ ଦୁଇ ଗୁଣ କ୍ଷାର ଖାଦ୍ୟ ଦରକାର। ତେଣୁ ରଜସ୍ଵଳା ସ୍ତ୍ରୀ ଫଳମୂଳ ଖାଇବା ହିତକର।

ଆମିଷ ଖାଇବା ମନା -

ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ଶରୀର ପ୍ରୋଷ୍ଟାଗ୍ଲାଣ୍ଡିନ୍ସ ନାମକ ଏକ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ, ଯାହା ଗର୍ଭାଶୟର ସଙ୍କୋଚନ ତଥା ଗର୍ଭାଶୟର ଭିତରି ଆବରଣ କ୍ଷରଣ ଦ୍ଵାରା ଋତୁସ୍ରାବ କରାଇଥାଏ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଲାଲ ମାଂସ ଖାଇବା ଦ୍ବାରା ଅଧିକ ଲୌହ ଏବଂ ପ୍ରୋଷ୍ଟାଗ୍ଲାଣ୍ଡିନର ମାତ୍ରା ହେତୁଅଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ। ତେଣୁ ଆମିଷ ଆଦି ଖାଦ୍ୟକୁ ଏହି ସମୟରେ ଖାଇବାକୁ ମନା କରାଯାଇଛି। ଯେହେତୁ ରଜ ସେହି ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ, ତେଣୁ ରଜରେ ଆମିଷ ସେବନକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି।

ସାମାଜିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ରଜ ସମୟରେ ଆମିଷ ଖାଦ୍ୟ ବର୍ଜନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ସମାଜରେ ସଂଯମ, ସରଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ବିଶ୍ରାମର ଧାରଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ହାଲୁକା ଓ ସରଳ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ପ୍ରଚଳନ ପରିବାରକୁ ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଯତ୍ନଶୀଳ ଓ ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ ହେବାର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ସାମୂହିକ ଭାବରେ ନାରୀଙ୍କ ବିଶ୍ରାମ ଓ ସୁବିଧାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାର ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇପାରେ।

ନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଆମିଷ ବର୍ଜନର ପ୍ରଥା ଆତ୍ମସଂଯମ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ସଚେତନ ଜୀବନଯାପନର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା ଅପେକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ଓ ନିଜ ଶରୀର ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ରଖିବାର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ସେହିପରି, ରଜକୁ ନାରୀଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ଏକ ଅବସର ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ଏହି ପ୍ରଥା ପରସ୍ପର ସମ୍ମାନ, ସହାନୁଭୂତି ଓ ଯତ୍ନର ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ।

ଲୁଣର ମାତ୍ରା କମେଇବା -

ଖାଦ୍ୟ ରେ ଲୁଣ ର ବ୍ୟବହାର କମ୍ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ରେ ଦ୍ରବଣ ପରିମାଣ କମିବା, ପେଟ ଭର୍ତି ଭର୍ତି ଲାଗିବା, ସ୍ତନ ଫୁଲିବା ଓ ଶରୀର ଘୋଳାବିନ୍ଧା ହେବା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ କମିଯାଏ। ତେଣୁ ରଜ ପର୍ବରେ ଅଧିକ ଲୁଣ ବ୍ୟବହୃତ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏନାହିଁ। ଲୁଣର ବ୍ୟବହାର କମ ହେବାଲାଗି ପିଠା ପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।

କଫି ବା କାଫେନ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଷେଧ -

ଅଧିକ କାଫେନର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ଵାରା ବିରକ୍ତ ଲାଗିବା, ନିଦ କମ୍ ହେବା, ମାସିକ ଋତସ୍ରାବ ରେ କଷ୍ଟ ହେବା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖା ଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ କଫି ଓ କାଫେନ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରଜ ପର୍ବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ପଣା ମାନଙ୍କରେ ସତେଜ ଫଳ, ନଡ଼ିଆ ଆଦି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ନିମ୍ନଲିଖିତ ଆଲୋଚନାଟି ସାମାଜିକ ଓ ନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଲେଖାଯାଇଛି:

ସାମାଜିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ରଜ ପର୍ବରେ ଲୁଣ ଏବଂ କାଫେନ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ବ୍ୟବହାର କମାଇବାର ପରମ୍ପରା ନାରୀଙ୍କ ଆରାମ ଓ ସୁସ୍ଥତାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବାର ସାମାଜିକ ଚେତନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହି ଅବସରରେ ପିଠା, ପଣା, ସତେଜ ଫଳ ଓ ନଡ଼ିଆ ପରି ସରଳ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପରିବାର ଓ ସମାଜରେ ସହଯୋଗ, ଯତ୍ନ ଏବଂ ସହାନୁଭୂତିର ସଂସ୍କୃତିକୁ ଦୃଢ଼ କରେ। ଏହା ଏକ ସାମୂହିକ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ ନାରୀଙ୍କ ଶାରୀରିକ ସୁବିଧା ଓ ବିଶ୍ରାମ ମଧ୍ୟ ପରିବାରର ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱ।

ନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଲୁଣ ଓ କାଫେନର ମାତ୍ରା କମାଇବାର ପ୍ରଥା ସଂଯମ, ସଚେତନତା ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ ଖାଦ୍ୟ କେବଳ ସ୍ୱାଦ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶରୀରର ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସୁସ୍ଥତାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ସେହିପରି, ରଜ ପର୍ବରେ ସରଳ ଓ ସତେଜ ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ମଣିଷକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନଶୈଳୀ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ସୁବିଧା ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ରଖିବାର ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଅତ୍ୟଧିକ ମସଲା ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବାରଣ ରହିଥାଏ -

ଅଧିକ ମସଲା ଓ ରାଗ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦ୍ଵାରା ଶରୀରରେ ଜଳ ପ୍ରତିଧାରଣ ଅଧିକ ହେବା ଯୋଗୁଁ ପେଟ ଓ ସ୍ତନ ଫୁଲିବାକୁ ଲାଗେ। ମସଲା ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପେଟ ଗୋଳମାଳ କରି ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ସାମାଜିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ରଜ ପର୍ବରେ ଅତ୍ୟଧିକ ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟକୁ ବର୍ଜନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ସମାଜରେ ସଂଯମିତ ଓ ସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନଶୈଳୀର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ପର୍ବ ନାରୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ, ଯତ୍ନ ଓ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବାର ଏକ ସାମୂହିକ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ପାରମ୍ପରିକ ପିଠା, ପଣା ଓ ସରଳ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ନାରୀଙ୍କ ସୁସ୍ଥତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାର ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ରଜ ପର୍ବ ଆମର ଖାଦ୍ୟ ଐତିହ୍ୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାକୁ ପିଢ଼ିରୁ ପିଢ଼ିକୁ ବହନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

ନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଅତ୍ୟଧିକ ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାର ପ୍ରଥା ଆତ୍ମସଂଯମ, ମିତାହାର ଓ ସଚେତନ ଜୀବନଯାପନର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ। ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ ଖାଦ୍ୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ରୁଚି ପୂରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶରୀର ଓ ମନର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା। ରଜ ପର୍ବର ଏହି ଆଚାର ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ସମ୍ମାନର ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ସେହିପରି, ଆଧୁନିକ ଖାଦ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟର ମୂଲ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇ ସଂଯମ ଓ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଧାରାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ।

ତେଣୁ ରଜ କେବଳ ଯେ ଏକ ପର୍ବ ତାହା ନୁହେଁ ଏହା ଏକ ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ତୁଳନ କରିବା ତଥା ଶରୀର ଆମୋଦକାରୀ ଅବସର ଅଟେ। ଆଜିର ସମୟରେ ରଜ ଅବସରରେ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟକୁ ଭୁଲିଯାଇ ଆମିଷ, ମସଲା ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଆଦି ସେବନ କରନ୍ତି, ଯାହାକି ରଜ ପର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ ଆମକୁ ବିଚ୍ଯୁତ କରୁଛି। ରଜ ପର୍ବ ଅନୁସାରେ ଯେତିକି ସାଂସ୍କୃଇକ ସେତିକି ଆଚାରସିଦ୍ଧ, ତାଠୁ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ ମଧ୍ୟ।

ରଜରେ କାହିଁକି ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଥାଏ କଟକଣା | Why are there restrictions on food during Raja ?

ପବିତ୍ର ରଜରେ ଉପବାସ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା।