ସେ ପୁରୁଷ
ଯିଏ ସଂସାରର ଭିତ୍ତି ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ,
କିନ୍ତୁ ନିଜ ମନର ଭଗ୍ନ କାନ୍ଥ ଭିତରେ
କେତେ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଛାଇ ଲୁଚାଇ ରଖେ,
ତାହା ଜାଣିବାକୁ କାହାରି ଅବକାଶ ନଥାଏ।

ସେ ପୁରୁଷ
ଯାହାର କାନ୍ଧରେ ଥାଏ ପରିବାରର ଅସଂଖ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନ,
ଆଖିରେ ଥାଏ ଅସରନ୍ତି ଅଭିଳାଷ,
ହେଲେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ଡାକକୁ
ଅନେକ ଥର ଅଣଶୁଣା କରି ଅନ୍ୟଙ୍କ ଖୁସି ପାଇଁ
ନିଜକୁ ନିଃଶବ୍ଦରେ ବଳି ଦିଏ।

ସେ ଓଠରେ ହସର ରଙ୍ଗ ବୋଳେ,
ଯେମିତି ଆକାଶରେ ମେଘ ନଥିଲେ ବି
ଦୂର ଦିଗନ୍ତରେ ଘନ ଅନ୍ଧକାର ଜମି ରହିଥାଏ;
ତା'ର ହସ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଭାବନ୍ତି
ଜୀବନ ତା'ର କେତେ ସୁନ୍ଦର!
ହେଲେ ତା'ର ହୃଦୟର ଗୋପନ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ
କେତେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବେଦନା ନିରବରେ ଝରିଝରି
ଲୁହର ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ନଦୀ ହୋଇ ବହୁଥାଏ।

ସେ ପୁରୁଷ
ଯିଏ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନର ରଙ୍ଗକୁ
ସମୟର ଧୂସର ପୃଷ୍ଠାରେ ହଜାଇ ଦିଏ,
ଯିଏ ନିଜ ଅଭାବକୁ ଭୁଲି
ଅନ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରେ,
ଯିଏ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ
ପରିବାରର ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକାକୁ
ବାରମ୍ବାର ଆଖି ବୁଲାଇ ଦେଖେ;
ତା'ର ତ୍ୟାଗର ମୂଲ୍ୟ
କେବେ ହିସାବର ଖାତାରେ ଲେଖା ହୁଏନି,
କେବଳ ଦାୟିତ୍ୱର ଆଉ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ
ତା'ର ଜୀବନରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ।

ସେ ପୁରୁଷ
କେବେ ପିତା ହୋଇ ସନ୍ତାନର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼େ,
କେବେ ପୁତ୍ର ହୋଇ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତାଙ୍କର ଆଶା ସାଜେ,
କେବେ ସ୍ୱାମୀ ହୋଇ ସଂସାରର ଦାୟିତ୍ୱ ବହେ,
କେବେ ଭାଇ ହୋଇ ଭଉଣୀର ହସରେ ନିଜ ଖୁସି ଖୋଜିନିଏ;
ଏହି ସବୁ ସମ୍ପର୍କର ଭିଡ଼ ଭିତରେ
ସେ ନିଜ ପାଇଁ କେଉଁଠି ରହିଯାଏ,
ତାହା ପଚାରିବାକୁ କାହାରି ମନେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।